HỘI THIỀN TÁNH KHÔNG TRUNG ƯƠNG

ENG019 Bhikkhu Thích Không Triệt - AWARENESS and MINDFULNESS - Translated into Vietnamese by Như Lưu

Tuesday, May 11, 202112:33 PM(View: 815)

 

 

  

 AWARENESS and MINDFULNESS:

Effects on the Mind, Brain and Body

By:

 

Thích Không Triệt

 

Sunyata Meditation Center

Riverside, CA

 

March 2016

 

 

CONTENTS:

 

 

INTRODUCTION

DEFINITION OF AWARENESS and MINDFULNESS

THE DIFFERENT MINDS IN WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS

ASPECTS OF KNOWING in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS

MEDITATION in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS

THE PRACTICE OF WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS

OUTCOMES OF DIFFERENT MEDITATION PRACTICES(Mind, Brain and Body)

SUMMARY

SUGGESTED READINGS AND SOURCES

  

INTRODUCTION

 

This paper is in response to a request by Zen Master Thích Thông Triệt (TTT) that the author prepare a paper describing the differences between Awareness and Mindfulness meditation and their effects on the mind, brain and body.  Many of the definitions of terms and concepts, processes and techniques are taken from Master TTT's writings and teachings (See suggested reading section).

 

The purpose of this paper is to discuss the differences between the two concepts of awareness and mindfulness in terms of their relationship to the mind, the brain and the body.  As Master TTT has explained in many of his writings, the Buddha's teaching or Buddhadharma is primarily about the mind...however Master TTT has also shown in his studies how important the mind is to our brain and physical body and to our wellbeing.

 

DEFINITION OF AWARENESS AND MINDFULNESS

 

Mindfulness has become a worldwide term.  It has been used by some Buddhists, as a method of improving spirituality, as well as those following other religions and researchers and commercial enterprises to promote mental and physical health as well as conducting research that shows the way in which health and wellbeing is affected.  Awareness is often used synonymously with mindfulness.  However, it will become apparent in the following discussion that their meanings and approaches are quite different.  Thus, it is appropriate to clarify how Awareness compares to Mindfulness. 


Definition of Awareness

There are different definitions of awareness, it is the state of knowing, knowing what is present and what is happening in the present moment (here and now).  We receive sensory input but we don't think or analyze or discriminate or otherwise process it in our conscious, thinking mind.  When we see, we just see; when we hear, we just hear, etc. as is described in the Bahiya Sutra.  Awareness does not include alertness or concentration or focus on an object.  Bare awareness and bare mindfulness are similar in that there is just perception of or knowing about one's surroundings (not focused on an object) without any thinking or talking about it.  The first level of verbal awareness starts with us, where we are, in this mundane world, and then it allows us to open the door to transcendence from our worldly mind to realize our Holy mind.  Verbal awareness can include some verbalization (talking or thinking) about what is going on in one's sensory perceptions.  Non-verbal or wordless awareness is being aware without thinking or talking about it. The third aspect of knowing is the wordless awareness mind that is our essence or true nature.  It is also called the Holy mind.  As Master TTT describes, it "enables us to have a continuous knowledge of what is happening in the environment and inside the body. It is a continuous, permanent, uninterrupted knowledge that is always active whether or not there are information or objects to be processed. Wordless awareness is the knowledge that is silent, non-verbal, without differentiation, without choice. Despite being choiceless, it has an innate analytical and intuitive faculty that allows us, when we come into contact with objects, to gain an immediate and clear appreciation of them while not being attached to them. Therefore, if an object is attractive, the wordless awareness mind does not get seduced. If the object betrays or humiliates the self, it stays calm and unaffected.  It is our knowing nature referred to as the Buddhita or Buddha nature.  It functions in the left rear area of the brain.

 

The wordless awareness mind has three functions associated with the innate senses of ultimate seeing, ultimate hearing, ultimate touch and ultimate Cognition.  As Master TTT describes:

 

"The knowledge gained through wordless awareness is instantaneous, it occurs at the first unit of time when the senses come into contact with the object before any words have arisen in the mind. This knowledge is clear, complete and insightful but does not involve differentiation, comparison, praise or blame, like or dislike nor any other emotions.  Knowledge by the wordless awareness mind is objective. The wordless awareness mind sees the object exactly as it is while the mind is totally at peace, untroubled. This is why it is also called the here-and-now mind."

 

The wordless awareness mind is innate.  It is the potential for enlightenment that all humans possess and allows us to acquire knowledge that does not need to be learned, experienced or created.  The Buddha called it the 'unborn.'  Each of us has a wordless awareness mind but for most of us it is dormant because it has not been awakened to replace the thinking mind and consciousness.

 

Wordless Awareness meditation has "Suchness" or the "unborn" as an object.  Samadhi meditation in combination with Panna meditation has several levels ultimately leading to Suchness. (See illustration below)

Definition of Mindfulness

 

Some of the entries in Wikipedia follow:  "Mindfulness is a term to describe a modern movement utilized by businesses and researchers to promote well-being, and health as well as improve employee effectiveness.  Mindfulness involves being 'aware' moment-to-moment, of one's subjective conscious experience from a first-person perspective.  The term "mindfulness" is derived from the Pali term sati  which is an essential element of Buddhist practice, including vipassana, satipaṭṭhāna and anapanasati".

 

"[sati] should be understood as what allows awareness of the full range and extent of dhammas; sati is an awareness of things in relation to things, and hence an awareness of their relative value. Applied to the satipațțhānas, presumably what this means is that sati is what causes the practitioner of yoga to "remember" that any feeling he may experience exists in relation to a whole variety or world of feelings that may be skillful or unskillful, with faults or faultless, relatively inferior or refined, dark or pure."

 

"sati is literally 'memory' but is used with reference to the constantly repeated phrase 'mindful and thoughtful' (sato sampajâno); and means that activity of mind and constant presence of mind which is one of the duties most frequently inculcated on the good Buddhist."

 

"Formal mindfulness, or meditation, is the practice of sustaining attention on body, breath or sensations, or whatever arises in each moment. Informal mindfulness is the application of mindful attention in everyday life." 

 

Thus, Mindfulness employs the conscious, thinking aspects of one's mind, or the worldly mind.  In addition, it should be noted that the practice of Mindfulness meditation involves concentration on a mental or physical object.  It involves alertness and focus on an object, thus, it follows or is attached to that object.  With alertness and concentration and with the thoughtful mind one can arrive at worldly insight as to the changeable, illusory nature of worldly existence as well as the ubiquity of suffering or dissatisfaction.

 

The following illustration shows the differences, discussed above, between Wordless Awareness and Mindfulness and their effect on the brain and body.  A more detailed discussion of their effect on the brain and body is found in the section by that name near the end of this paper (see table of contents).

THE DIFFERENT MINDS IN WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS
THE DIFFERENT MINDS IN WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS

THE DIFFERENT MINDS IN WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS

 

This section of the paper will discuss how the Worldly (False) Mind and the Holy Mind (Wordless Awareness and Cognitive Awareness Minds) relate to Mindfulness.

 

Awareness is seen by some as similar if not the same as mindfulness.  Especially when considering bare awareness and bare mindfulness where one just observes or notices ones' perceptions, i.e. seeing, hearing, feelings and such, but doesn't label or name them or think about them.  In the teachings of Master TTT, the level of awareness that allows us to begin our journey of entering into the Holy mind is what is termed verbal awareness, where one can speak or think a command to 'not talk'...thus initiating a process of non-thinking awareness that opens us to the innate natures of seeing, hearing and touching in the mind.  These can be called ultimate hearing, ultimate seeing and ultimate touch that transcend the worldly sensory input from the eyes, ears, nose, tongue and skin.  Thus, we can experience, as the Buddha says, when we see we just see, when we hear we just hear and when we touch we just touch...we experience the sensory input, but don't think or judge or discriminate with our worldly mind.  We experience the sensory input just as it is. This is called wordless awareness.  We can then send our 'don't talk' signal to our ultimate cognition that will store it and allow us to close our sensory doors further so that even the sensory input stops and we experience awakening awareness, where we begin to awaken to our 'no-self' nature or Buddha nature and to our potential for enlightenment.  This is called Cognition Awareness.  After we have awakened to our Buddha Nature or Buddhita we will experience Spiritual Wisdom.  Wisdom is spiritual knowledge that is spontaneous and unlearned.  This is unlike worldly knowledge that we acquire by thinking and reasoning in our worldly mind.  This knowledge transcends thought and comes to us intuitively, stimulating creativity and the ability to speak or write without prior preparation or thinking about what we are going to say or write.  Spiritual Wisdom also stimulates compassion, loving kindness, and equanimity as a result of purifying our mind of its defilements, and karma.  It also ushers us into the formless realm of "no self", or Suchness.

 

Mindfulness or Sati originally meant memory, and many scholars believe it means our ability to observe and remember our experiences in our phenomenal world.  Today many people believe that mindfulness employs concentration or alert attention on a single object of sensory input, the object could be our breathing, our seeing, hearing or feeling input so that we can gain insight or understanding which will teach us about impermanence, suffering and self in this life.  Thus, mindfulness is centered in our worldly mind and with this concentrated focus we eventually realize the illusory nature of our worldly existence.  Some believe that bare mindfulness when it just observes (notices) worldly phenomena is the same as bare awareness.  Some disagree, saying that mindfulness includes observation of phenomena as well as some thinking about it, evaluation, assessment, comparison, etc. that will lead us to insight into the worldly situation we find: suffering, impermanence and false self.  Mindfulness, as we will see in the following discussion, does not lead us to the Holy Mind that includes entry into our transcendental natures of hearing, seeing, touching or cognition.  It does not lead us to our Buddhita or Buddha Mind as does Wordless Awareness.

 

While the Worldly or False Mind is different than the transcendental Holy Mind, there are important ways in which they interact.  Each mind has a different purpose, yet, while we reside in this physical world we require a worldly mind to adequately function in our formative, mundane world.  We need to be able to not only receive sensory input but we need to assess or evaluate it in order to decide what to do.  We need to survive and to do so we need to discriminate things in our world that are harmful and things that are helpful to us.  We need to procreate, thus we need to have a drive that permits us to have children and families.  We need to raise our families so we need to find shelter and food and clothing which require our sensory input, thinking, and doing, we need to think and have an intellect that can reason in order to acquire and accumulate knowledge that will help us build our physical and intellectual structures and technology, etc.  We must remember, however, that our mundane world is mind-created, it is constantly changing and illusory.

 

The following illustration shows the location in the prefrontal area of both hemispheres of the brain where the worldly mind operates and the right rear area (gnostic area) where the wordless awareness or Holy mind operates.

 

 

BRAIN: LEFT PRE-FRONTAL CORTEX: THINKING (WORLDLY)MIND AREA, AND THE GNOSTIC (HOLY MIND) AREA, LEFT REAR

 

BRAIN: LEFT PRE-FRONTAL CORTEX AND THE GNOSTIC (HOLY MIND) AREA
BRAIN: LEFT PRE-FRONTAL CORTEX AND THE GNOSTIC (HOLY MIND) AREA

 

Suffering comes to us through our senses and worldly mind.  We need to have the experience of being bound by our wants and desires, our satisfactions and dissatisfaction, our joy and sadness to help us understand suffering and also that the world we live in is constantly changing and in fact illusory...it is mind created.  When we realize this, we can begin our spiritual journey home.

 

The following illustration shows the location of the different ultimate areas:  hearing, seeing, touching and cognition in the brain where they operate in the Gnostic area in the rear of the left hemisphere.

 

ASPECTS OF KNOWING in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS
ASPECTS OF KNOWING in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS

 

ASPECTS OF KNOWING in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS

 

Knowing as defined by Master TTT is:  

 

"According to common knowledge, we 'know' through our thoughts, judgment, reasoning, differentiating and distinguishing. This knowledge uses two functions that we call the thinking mind and consciousness. The thinking mind and consciousness constitute the mind of the ordinary people that often leads to suffering. But every person has also another faculty, the knowing of the wordless awareness mind. The wordless awareness mind is the essence of what it is to be human, it is the innate faculty for knowing, is not learned, is continuously activated and is objective (unattached). The wordless awareness mind is called the holy mind in Buddhism. To live with the wordless awareness mind is to be free from suffering and foster our spiritual wisdom." 

 

The following discussion will summarize Master TTT's teaching on the three aspects of knowing and how they relate to mindfulness and awareness.

 

The Thinking Mind is where we think, reason, argue and infer.  This is where we learn and is the origin of much of our personality.  This mind acts in the left front part of our brain.  Only humans, and perhaps to a lesser extent some members of the animal kingdom, have the ability to think.  Thinking is primarily about past experience (long term and short term memory) where we analyze, visualize, judge and compare and learn from past experience.  This is where our busy mind originates and causes us both joy and sadness, pride and regret, as well as greed, jealousy and anger.   This thinking mind allows us to reason and to imagine and predict the future (called the intellectual aspect of the thinking mind).  The thinking mind is associated with language and inner self-talk and is the source of much of our constant mental activity.  This mental activity is what is attended to in some types of mindfulness.  It is what allows the practitioner to acquire insight into 'what is' i.e. suffering, impermanence, self.  The thinking mind is also connected to our previous lifetimes and becomes the basis of our egotistic self in this life.

 

Consciousness is the aspect of mind that is oriented toward the present and functions to identify objects when they come into contact with the senses and is the seat of knowing by differentiation (dualistic knowing).  Consciousness requires an object and it differentiates and compares qualities of the object in order to know it.  Once our sense organs come into contact with an object (sensation), they communicate with our consciousness faculty that compares and differentiates the object in order for our mind to know what it is.  Then our consciousness can then send this information to our thinking mind so that we can recall past experience with that object or we can decide if any action needs to be taken or if we just put the knowledge into our memory for later recall.  This aspect of mind combined with our thinking mind comprises what is termed the ego, that is based on dualistic comparison in order to determine if the sensory input, for instance, is a threat or not to our 'self,' so that karmic action can be taken.

 

In Mindfulness meditation the breathing technique is where we are conscious of our breath in each moment and we observe the breath as we inhale and exhale, without thinking about anything else.  This involves being attached to the object of concentration.  In the counting technique where we count the number of times we breathe in and out or we tell ourselves 'I am breathing in.' or 'I am breathing out." this involves some thought.  Also, some types of Mindfulness involve not only concentration on our breath, but being alert to other sensory stimuli and or thoughts as they arise and dissipate in our mind as we meditate.  These experiences may allow us to contemplate the impermanence of worldly existence, the suffering we experience in this world and the concept of no-self.

 

Thus, Mindfulness meditation practice is primarily concerned with consciousness, thinking of our worldly mind.  While these aspects of mind help the practitioner to achieve some insight into worldly reality, they are also those aspects that create suffering, are impermanent and the source of our notion of who we are (self) and of  attachment to worldly phenomena and as a result create intention, thinking and action karma.

 

The third aspect of knowing is the wordless awareness mind that is our essence or true nature.  It is also called the Holy mind.  As Master TTT describes, it "enables us to have a continuous knowledge of what is happening in the environment and inside the body. It is a continuous, permanent, uninterrupted knowledge that is always active whether or not there are information or objects to be processed. Wordless awareness is the knowledge that is silent, non-verbal, without differentiation, without choice. Despite being choiceless, it has an innate analytical and intuitive faculty that allows us, when we come into contact with objects, to gain an immediate and clear appreciation of them while not being attached to them. Therefore, if an object is attractive, the wordless awareness mind does not get seduced. If the object betrays or humiliates the self, it stays calm and unaffected.  It is our knowing nature referred to as the Buddhita or Buddha nature.  It functions in the left rear area of the brain.

 

The wordless awareness mind has three functions associated with the innate senses of ultimate seeing, ultimate hearing and ultimate touch and ultimate Cognition.  As Master TTT describes:

 

"The knowledge gained through wordless awareness is instantaneous, it occurs at the first unit of time when the senses come into contact with the object before any words have arisen in the mind. This knowledge is clear, complete and insightful but does not involve differentiation, comparison, praise or blame, like or dislike nor any other emotions.  Knowledge by the wordless awareness mind is objective. The wordless awareness mind sees the object exactly as it is while the mind is totally at peace, untroubled. This is why it is also called the here-and-now mind."

 

The wordless awareness mind is innate.  It is the potential for enlightenment that all humans possess and allows us to acquire knowledge that does not need to be learned, experienced or created.  The Buddha called it the 'unborn.'  Each of us has a wordless awareness mind but for most of us it is dormant because it has not been awakened to replace the thinking mind and consciousness.

 

The practice of Wordless Awareness meditation has four stages in which the practitioner moves from verbal awareness, and progresses to non-verbal or wordless awareness leading to awakening wordless awareness that awakens the natures of ultimate hearing, ultimate seeing, ultimate touch and ultimate cognition.  The highest level of wordless awareness is that which results in the arising of spiritual wisdom that results in the release from our illusory self and our karmic cycle of births and rebirths, and awakens us to our Buddha nature or Buddhita.

 

Our Conscious and Thinking minds lie within the mundane world and are subject to sensory input from the world around us.  They produce knowledge based on stimuli we receive from our five senses and processed by our mind through discrimination, comparison, judgment and dualistic thinking, whether it is good or bad, more or less, etc. and deciding what to do; whether to say something or do something that will create some karmic result.  Thus, knowledge obtained from these minds and our egotistic self are the source of our suffering in this world, as well as the suffering we inherit from previous lifetimes.  The knowledge we learn from these sources is ultimately unreal or illusory, and constantly changing.  Our sense of who we are (self) derived from this kind of knowing is also unfounded and unreal and is therefore called 'empty.'

 

The Wordless Awareness Mind "lies outside the realm of knowledge by differentiation of the consciousness, knowledge by reasoning of the intellect or knowledge by thinking of the thinking mind."

 

Thus, knowing from the consciousness and thinking mind are part of our worldly (false) mind, which creates an impermanent, illusory world, and creates suffering and karma for us.  The knowing arising from the wordless awareness mind provides knowledge that is clear, complete and insightful.  It does not provide dualistic thinking or emotions, it is objective without defilements.  The wordless awareness mind sees objects as they are, "here and now," without any judgment, comparison, or attachment.  It is untroubled and at peace.  It provides knowledge that is permanent and unchanging that we all possess but for most humans remains dormant. 

 

 

MEDITATION in WORDLESS AWARENESS and MINDFULNESS

 

In this section, we will discuss several methods of meditation, including four methods as taught by Buddha.  During his teaching of the dhamma, Buddha adapted his teaching to be appropriate for the spiritual level of his audience.  This section will discuss meditation practices: anupassanā meditation, samatha meditation, samādhi meditation, and paññā meditation, as discussed by Master TTT.  Also we will discuss mindfulness and vipassanā meditation.  These methods will be discussed in terms of their purpose and techniques and how they are related to Mindfulness and to Wordless Awareness.

 

Mindfulness Meditation is concentration on one object, such as breathing.  During this focused attention on the object, thoughts may arise in the mind if the practitioner's degree of concentration is not adequately focused.  It involves the consciousness portion of the mind that processes sensations received from our sense organs, and is present oriented, and not oriented in the past or future. 

 

Master TTT describes that concentration does in terms of knowing.  “Only knowing” means knowing only the task that we are performing and not letting the mind wander to other thoughts.  “Only knowing” requires paying attention, it requires an effort to stay focused on the task and, therefore, it involves the will to achieve and the ego."

 

The purpose of concentration on one object is to quiet the mind by "curing" the thought process, although not getting rid of it entirely.  Mindfulness is concerned with the worldly mind.  Focused attention to an object involves consciousness and attachment to that object, whatever it is.  Mindfulness can be practiced while sitting, walking, standing and in one's daily activities, such as eating, working, etc.  It is simply paying attention to what one is doing in the present and not have one's mind cluttered with extraneous thoughts or feelings.  It can even involve verbalizing what one is concentrating on, such as counting one's breaths, or naming an object or describing what is seen, heard or felt.  If one has bare mindfulness, one just observes an object without verbalization.  This would be similar to bare awareness.

 

Vipassanā-meditation is described in Wikipedia as including four foundations of mindfulness (satipatthana) or "mindfulness of breathing (anapanasati)".  It means to become aware of the impermance of everything.  It leads to insight into the true nature of worldly phenomena, as it is.  Theravada Buddhism says that insight includes worldly knowledge of impermanence, suffering and dependent origination of all phenomena including the self.  Thus, all phenomena are empty.  This is mentioned in the Sutta Pitaka.  Theravada believes that samatha pacifies and strengthens the mind that leads to vipassanā which in turn leads to insight about worldly phenomena (dependent origination, change, suffering and self).  Thus vipassanā involves knowing through conscious awareness of objects through concentration that produces a focused, non-wandering mind.  Unlike mindfulness, discussed previously, vipassanā also employs wordless awareness that leads to a (pure) mind and ultimately leads to insight wisdom and Nirvana. 

 

Anupassanā Meditation, as described by Master TTT, that: 

 

"...anupassanā means looking continuously at worldly phenomena to recognize their true nature."

 

"When the Buddha was enlightened, he recognized that the true nature of worldly phenomena consists of suchness, illusion, emptiness, change and transformation and specific conditionality.  He also recognized the Three Characteristics of Worldly Phenomena: impermanence, suffering, and no-self.  When we study the Buddha’s teachings, reflect on them, observe the world around us to reconcile with them and practice them in our daily life, we are practicing anupassanā meditation.  In this practice, we use our consciousness to listen, understand and differentiate right from wrong; we use our thinking Mind to reflect; we use our intellect to reason and predict.  Therefore, anupassanā meditation still uses language and the pre-frontal cortex." 

 

"However, the Buddha’s teachings have started to change our perspective of life and our intellect has awakened to spirituality.  Our mind has started to become objective and quiet, and we have started to recognize our true nature and that of worldly phenomena.  This is why the Buddha has said that, at this stage, we have “entered the holy stream”.

 

Thus, Anupassanā meditation is different from what is practiced in Mindfulness meditation and Vipassanā meditation.  Anupassanā meditation, however, like mindfulness and the beginning level of vipassanā, does involve the consciousness, thinking and reasoning of our worldly mind, and does quiet our mind and helps us acquire insight into our worldly situation, that it is illusory, constantly changing, and realization that we are attached to this world through our senses and that our worldly self is unreal.  These are the beginning steps of our spiritual journey.

 

Samatha Meditation

 

Samatha meditation takes us a step further along in our spiritual journey in that it brings us to the threshold of the Holy mind by employing wordless awareness.

Master TTT describes samatha meditation as follows:

 

"In Pāli (and Sanskrit), samatha means “serenity”, “tranquility”, “calmness”, “quietness of heart”.  Samatha is often used together with bhāvanā which means “practice”.  Therefore, samatha bhāvanā means the practical techniques to achieve a quiet, silent, serene mind."

 

"When the state of serenity and quietness is still unsteady and does not last long, we call it samatha meditation.  When it is solid, stable and long-lasting, we call it samādhi meditation."

 

Master TTT also points out that samatha meditation involves "just knowing" that occurs when the senses first come in contact with an object.  This is wordless awareness knowing. 

 

"It is also the Right Awareness of the Noble Eightfold Path: “awareness without differentiation”, “awareness without the mind being agitated, disordered”, “awareness with the mind getting attached to the objects of the six senses”, or “awareness while the mind does not think good or evil”. 

 

It is not the same as "only knowing," described previously in the discussion on mindfulness, as knowing only the task that we are performing and not letting the mind wander, as in mindfulness. 

 

Samātha meditation can be applied to sitting, as well as walking, lying, standing and all of our daily activities.  Since it is wordless and does not involve the worldly mind, we are able to avoid attachment to the six senses since there is no sensory object(s) involved.  We live constantly in the "here and now".

 

Samādhi Meditation

 

Master TTT discusses what is meant by samādhi. 

 

"There are several Pāli and Sanskrit words describing Buddhist and non-Buddhist meditation practices to attain stillness and stability of the mind that coalesce into one Chinese/Vietnamese word: “Định”. We will use the word samādhi throughout this text. The Buddha, at times, defines the state of samādhi as the “pure mind” (P: cetaso-ekodibhāva, V: Tâm Thuần Nhất), meaning “the mind that contains only itself, does not have anything else in it”. Elder Moggaliputta Tissa who presided over the Third Buddhist Council sponsored by King Ashoka in the third century BC defined samādhi as the “one-pointed-mind” (P: Citta-Ekagattā, V: Nhất Tâm). This led to some translations of samādhi as “concentration” or “mindfulness”. These translations are not consistent with how Zen Master Thích Thông Triệt views samādhi. Master Thích Thông Triệt defines samādhi simply as wordless awareness. It does not involve paying attention, or concentrating on an object. Consequently, when we practice samādhi meditation, our mind is totally relaxed."

 

There are four levels or stages of samādhi:  preliminary samādhi; samādhi without inner talk and inner dialogue; letting go of elation, dwelling in equanimity, attaining full and clear awareness, and; immobility samādhi. 

 

The Buddha attained the first stage by sitting in meditation and saying silently, "I know I am breathing in, I know I am breathing out."  The focus of this stage is "awareness with inner talk", or "single thought of awareness."  This shuts down the habit of inner verbal chatter of the thinking mind, intellect, and consciousness. This stage silences the false mind.

 

The second stage maintains a clear awareness of the breath coming in and going out, whether is long, short, deep or shallow, without any words, a silent awareness.  Master TTT describes it: "His (Buddha's) mind became clear, still and very aware of all sensations from his body. A feeling of joy and elation enveloped his whole body, but, as he recounted, “pleasant feelings arose and remain in me, but they did not influence me”. When we are in a state of samādhi without inner talk and inner dialogue, the feeling of peace comes from our wordless awareness mind, which generates an uninterrupted flow of wordless awareness. Inside the mind, the language formation process becomes completely silent. What remains is a wordless “single thought of awareness” which is an uninterrupted and steady flow of wordless awareness."

 

Master TTT describes the third stage:   "The Buddha’s mind was no longer attached to the feeling of joy and pleasure, although this feeling still existed. He dwelt in a state of equanimity as his mind was no longer attached to any objects. He attained “full and clear awareness”, i.e. he had a clear and complete awareness of the internal and external worlds without the mind being affected. At that point, not only the language formation process but also the thought formation process became silent. This was caused by the feelings and sensations and perception aggregates becoming silent. His mind was tranquil and detached. At that stage, his awareness took the quality of awakening wordless awareness."  This is the stage at which the practitioner realizes their Buddha Nature or Buddhita or potential for enlightenment.

Master TTT describes the fourth stage:  "The Buddha’s mind stayed deep in stillness without any interaction with objects. The energy of his wordless cognitive awareness shone through. The body process became silent, in addition to the language formation process that already reached that state in the second stage and the thought formation process in the third stage."  "At that point, the differentiation between the subject who is aware and the object of awareness no longer exists. What remains is a flow of cognitive wordless awareness, real and steady. The ego (and self) totally fades away. In this state, new and prodigious energies and discoveries progressively emerged in the clear and pure mind of the Buddha." The Buddha Mind is known as the Buddhata, the awakened or enlightened mind.

 

Pañña meditation

 

Master TTT describes some of the characteristics and outcomes of Pañña Wisdom:

"Paññā Wisdom refers to the highest form of wisdom. People have the ability to attain Paññā Wisdom through specific practice methods that go beyond the realm of reflection or contemplation. Paññā Wisdom is wisdom that springs spontaneously; it does not come from learning but is novel, creative, intuitive.  It also generates benevolence, compassion, empathetic joy, equanimity and eloquence.  People are capable of achieving Paññā Wisdom by meditating on themes that go beyond logical reasoning and using wordless awareness, by internalizing transcendental topics such as Suchness, Emptiness and Illusion.  Paññā Wisdom is also considered as the Buddha mind completely cleansed of all mental defilements."

 

Master TTT describes Pañña meditation and samādhi and paññā meditation practiced together:

 

"Pañña meditation technique for beginners is the “Not Labeling Objects” technique. When we look at someone, our perspective about this person is often distorted by our subjectivity, biases, fixed opinions, prejudices, self-interest and egotistical desires. When we look at a person without labeling, we look at him/her objectively just as he/she currently is. In this way, we are not affected by emotions, do not like or dislike, or feel sad, anxious, fearful or angry.  We are not attached to the object and our mind is serene and at peace." "When we practice samādhi meditation together with paññā meditation, we activate our potential for enlightenment and realizations of things that we have never known before suddenly occur to us. This potential for enlightenment is an innate capacity of every human being. When our wordless cognitive awareness stays steady over long periods of time, spontaneous wisdom or paññā wisdom bursts forth."

 

We must keep in mind, that the Buddha taught a variety of people during his ministry and he adapted his teachings to their spiritual level, thus he taught the appropriate method of meditation to each audience he addressed.  The different methods of meditation allow practitioners to adapt their meditation practice as they progress along their spiritual path, in order that they can reach their ultimate goal of nirvana, deliverance, awakening or enlightenment.

              

THE PRACTICE OF WORDLESS AWARENESS AND MINDFULNESS

 

Practice means the use and application of what we know.  Whether we realize it or not, we constantly practice...we apply our worldly knowledge to manage our family to pursue our career, to perfect our talents and to overcome our weaknesses.   In Buddhism, practice is essential.  Buddha constantly reminded his followers to practice his Dharma teachings assiduously because they are responsible for their own deliverance from suffering and they can also assist others in their deliverance.  Practice is essential to purify our minds and to have full realization and release from suffering, karma and the cycle of birth and death.

 

Mindfulness, if followed, will help us realize the impermanence of this world, suffering, the cause of and release from suffering, and the emptiness of self.  The 'following the breath' technique of meditation enables practitioners to focus (concentrate) on one object and to remain present (not thinking about the past or future).  It quiets the mind and slows, but doesn't stop, the thought process.  Practitioners can also be alert to their sensory input and to recognize it and even in some techniques to assess or evaluate it and to remember it.  Thus, mindfulness allows practitioners to achieve a deeper understanding and appreciation of their life and to understand the impermanence, illusory nature of this world and the cause of suffering.  They can also understand that the self is an illusion.

 

Awareness has several levels of practice.  As mentioned previously, bare attention or mindfulness is the same as bare awareness, where sensory input is received without thinking about it. Thus the first level of verbal awareness starts with us, where we are, in this mundane world, and then it allows us to open the door to transcendence from this world to realize our Holy mind.  The technique developed by Master TTT is called the 'no talk' technique, where initially we say to ourselves 'don't talk.'  When we do this repeatedly while sitting, walking, standing in our daily activities, the signal or code 'don't talk' is implanted in our ultimate cognition area memory to be recalled as needed to prevent our mind from engaging in 'false thoughts'.  We can progress in our meditation practice to the wordless awareness stage where instead of saying 'don't talk' we think it silently.  Eventually 'Don't talk' will be coded in our memory to be recalled simply by 'evoking'  or manifesting it so that it is transmitted to our innate sensory areas: ultimate hearing, ultimate seeing and ultimate touch.

 

When we see, hear or touch something in our world we can order ourselves to manifest or evoke the signal 'don't talk' so that we will not allow the sensory stimuli to be labeled or named, thus preventing us from thinking about it.  Once, a stimulus is labeled or named it is transmitted to the consciousness area of our brain to be evaluated, compared, etc. and then to our thinking area to become part of our ongoing thoughts.  When we can catch the stimuli before it has a chance to be thought about, then we can access the ultimate or natural hearing, seeing and thinking in our Holy mind.  This area stops us from processing the sensory stimuli; we just know it but don't think about it or do anything about it.  This process quiets our worldly mind and expands our Holy mind.  It prevents us from thinking, intending or doing anything about the sensory input, thus eliminating the creation of intention, thinking and doing karma.  This is the meaning of Right Thought and Right Action that are steps in the Eight fold Noble Path to release us from suffering, as taught by the Buddha.  Our minds become 'pure' in the sense that they don't follow old habits of thought, and reactions and memories that bring us much suffering in our present life, i.e. unattached to worldly phenomena.  Thus we can rise above thought and move into a transcendental realm of no thought.  Then Spiritual Wisdom arises and we can manifest such qualities as: Compassion, Generosity, Loving Kindness, Extra Sensory Perception, Ultimate Knowing, etc. This is why the Holy Mind is called 'no mind,' or the Buddha Mind by some Buddhist masters.  This is when the self is dropped and accumulated karma drops, and we cease creating new karma and we escape the cycle of birth and death and rebirth.  We enter the formless realm of Suchness that is unchanging, where there is no self, no karma, and no suffering.  This level of awareness is called by Master TTT the cognitive wordless awareness which is the highest level of Samadhi.  This will be discussed in more detail in the section on methods of practice.

 

There are several ways in which one acquires knowledge by practicing Mindfulness meditation.  A common Mindfulness practice is to concentrate on one object at a time, such as breathing or focusing on one of the senses.  It can also involve just noticing as well as thinking about the sensory input.  This alertness of sensory input focuses our attention on the present as it unfolds and changes.  The practitioner learns about the impermanence of worldly phenomena.  Also, one can focus on internal emotions or evaluations of perceived phenomena, thus teaching one about the self and how impermanent it is.  One can also contemplate sensory input as well as internal emotions and thoughts in order to realize not only how they change but also how unreliable and dependent they are upon the illusory and changing world in which one lives.  Thus, one can begin to understand not only that suffering exists but also its cause. 

 

As in Wordless Awareness meditation, Mindfulness meditation can be employed while sitting, walking, standing or engaging in one's daily activities.  In the mindfulness practice, one employs both 'noticing' what is going on, but may also involve some thinking about it.  The source of suffering is our clinging or attachment to our sensory input and our thoughts and emotions and memories.  While one meditates one can quiet one's mind, reducing the number and frequency of thoughts by just watching what is going on, thus relaxing the mind somewhat.  However, the concentration of one's attention on an object actually activates rather than relaxes, because of thinking.  In terms of knowing, Mindfulness helps us acquire a greater insight into the nature of our worldly experience.  It helps us understand more about suffering, caused by our attachment to mind and sensory stimuli.  

Contemplation and thinking and paying attention to worldly phenomena will lead us to worldly insight about our present existence, yet we, at that point, will still have failed to transcend our mundane world.

 

Wordless Awareness meditation practice begins with our observation of worldly phenomena, bare awareness.  This level of awareness is the same as bare mindfulness, where there is observation but no naming of sensory input.  Next is what is called verbal awareness where one tells oneself to "don't talk."  This uses our thinking mind initially to order the mind to be silent.  This method is used to prevent thoughts from arising, rather than allowing them to arise and then having to quiet them as in Mindfulness.  The next step is to silently (wordlessly) order the mind to "don't talk."  This order is received by the mind's innate senses of ultimate hearing, seeing, touch and cognition.  These innate senses are transcendent and not the same as our worldly sense organs involving hearing, seeing and touch.  According to Master TTT, they comprise the Wordless Awareness Mind that "lies outside the realm of knowledge by differentiation of the consciousness, knowledge by reasoning of the intellect or knowledge by thinking of the thinking mind. Every one of us has the wordless awareness mind." "When we practice wordless awareness, our mind is completely still and this stimulates one or several of ultimate seeing, ultimate hearing, ultimate touch, and ultimate cognition.  This, in turn, causes spiritual wisdom to burst forth."  Thus, wordless awareness meditation allows us to transcend worldly knowledge that is learned and obtain knowledge from our spiritual source that we all have, but lies dormant until we awaken spiritually.

 

The following illustration depicts how meditation with the worldly mind in which the self is present and how it relates to meditation with the Holy mind, where the worldly self is abandoned and the true spiritual self (no self) is acquired, this is called the Buddha Mind.

 

 

AWARENESS PATHWAY TO BUDDHA MIND

(Process of dropping the False Self and Experiencing the True Self)

 

AWARENESS PATHWAY TO BUDDHA MIND
AWARENESS PATHWAY TO BUDDHA MIND

 

Now we will discuss the relationship of the mind, brain and body that will show how different types of meditation affect the brain and in turn affect the body.

                

OUTCOMES OF DIFFERENT MEDITATION PRACTICES (Mind, Brain and Body)

 

There are two types of knowledge or insight that are found in Buddhist teachings on meditation.  The first type of knowledge comes from Mindfulness meditation, and the second comes from Wordless Awareness (Samadhi-Panna) meditation.

"1) Knowledge faculty, or ñāṇīndriya in Pāli: this is the faculty or inherent capacity that generates knowledge and insight. It is located in the pre-frontal cortex of the brain. 

2) Paññā Wisdom faculty, or paññīndriya in Pāli: this is the faculty or inherent capacity that generates paññā wisdom.  It is located in the left rear hemisphere of the brain. The paññā wisdom faculty is associated with Samādhi stillness. The Samadhi stillness faculty, or samādhīndiya in Pāli, is also located in the left rear hemisphere of the brain."

 

These two areas of the brain, i.e. the pre-frontal cortex and the left rear hemisphere are the areas of the brain of greatest interest in explaining the effects of meditation on the brain, because the pre-frontal cortex is where worldly knowledge is processed through consciousness, thinking and the intellect.  The left rear hemisphere is the area of the brain where the Holy mind operates and where spiritual wisdom arises.  The process of meditation generally starts with the worldly mind that involves our five senses, as objects of contemplation and meditation resulting in worldly insight.  As meditation progresses to wordless awareness the brain activity is centered in the right rear hemisphere of the brain.

 

Master TTT describes what is called 'biofeedback' where the mind affects the body and the body in turn affects the mind.  When meditating with wordless awareness there is a different effect on the body than when meditating with the thinking mind, i.e. in concentration. 

 

"A correct meditation practice triggers a beneficial chain reaction from the wordless awareness mind to the central nervous system, the parasympathetic nervous system and the endocrine system. The result is a healthy body, a peaceful mind, a body and mind in harmony, spiritual wisdom bursting forth and benevolence, compassion, empathetic joy and equanimity emerging. On the other hand, when we practice meditation incorrectly, we use the verbal knowing that comes from the thinking mind, intellect and consciousness. Under this process, we differentiate, compare, make an effort, pay attention, feel emotions and get attached. This impacts the central nervous system, the sympathetic nervous system and the endocrine system. Bodily functions are disturbed, the mind becomes anxious and confused, spiritual wisdom does not burst forth and benevolence, compassion, empathetic joy and equanimity do not develop."

 

"When we practice meditation, our brain reacts to signals from the mind, and, in turn, the brain impacts on the body."

 

Master TTT describes the different brain/body systems.  To begin he talks about the Limbic System.

 

"The largest brain structure in the limbic system is the thalamus. The main function of the thalamus is to receive signals from the sense organs and distribute them to other areas of the brain for processing. For example, when we see in wordless awareness, the signal is transmitted by the thalamus to ultimate seeing. When we hear in wordless awareness, the thalamus transmits the signal to ultimate hearing. When emotions are involved in our perception, the thalamus sends signals to working memory and long term memory areas located in the pre-frontal cortex."

 

"Below the thalamus is the hypothalamus. The hypothalamus fulfills a very important function because it is where our states of mind - such as tranquility, anger, sadness, sorrow, envy, loathing, greed etc. – are formed.  The hypothalamus’ role in our physiology is to maintain homeostasis. It links the nervous system and the endocrine system. It secretes hormones that act to up-regulate or down-regulate the release of other hormones. It is also closely linked to the automatic nervous system."

 

The following chart shows how the four meditational practices of Anupassana, Samatha, Samadhi and Panna employ Wordless Awareness that affect the brain which stimulates the parasympathetic nervous system that creates biochemicals that balance and relax the body organs and have a positive/beneficial effect on the body which also produces a positive effect on the mind.  This compares with Mindfulness meditation and other 'incorrect' meditational practices affect the brain using concentration, effort and attachment and produce a negative effect on the body by stimulating the sympathetic nervous system that creates biochemicals that activate and stress the body and in turn have a negative effect on the health.

THE FUNCTION OF THE ENDOCRINE SYSTEM
THE FUNCTION OF THE ENDOCRINE SYSTEM

              

Master TTT continues by describing the function of the Endocrine system:

 

"The endocrine system consists of two types of glands, those that are located inside the brain and those located in the body. Inside the brain are three endocrine glands: the pineal gland, the hypothalamus, and the pituitary gland. When we practice looking at the sunlight, the signal gets to the thalamus then onto the pineal gland. The pineal gland then releases serotonin and melatonin hormones. 

 

The hypothalamus is itself an important endocrine gland and is often called the master gland. It secretes several hormones including acetylcholine and melatonin. When we practice looking at darkness, the signal gets to the hypothalamus. There it activates the secretion of melatonin that helps alleviate insomnia, prevent tumors (especially in the chest and the brain) and strengthen the immune system.

 

Immediately below the hypothalamus is the pituitary gland. It helps transmit signals from the hypothalamus to other endocrine glands.  Inside the body, there are a number of endocrine glands such as the thyroid gland, the parathyroid gland, the thymus (which controls the immune system), the adrenal glands, the pancreas, the reproductive glands, the salivary glands etc."

 

Master TTT also describes the memory structures of the brain and their function. "Everything that we do, say, think, perceive and feel in our daily life is automatically stored in memory."

 

"Also, forming part of the limbic system are memory structures, in particular, the hippocampus involved with long term memory and the amygdala with emotional memory. The long-term memory stores everything about events that we have experienced in the past. The emotional memory stores past negative emotions like fear and hate, as well as more positive emotions like pleasures and passions. In particular, it stores the strong, violent emotions like jealousy, hate or what Buddhism calls underlying tendencies. It can trigger instinctive and explosive reactions such as pulling a gun to shoot an enemy without having the time to think of consequences. The amygdala is a small, almond-shaped structure. It is where emotional actions are taken; it is where evil karma is generated."

 

"Another form of memory is the working (short term) memory functioning in the frontal lobe of the brain. This is where images, sounds, numbers, concepts and words are kept in our consciousness for a short period of time to allow us to perform certain tasks. For example, when we want to dial a telephone number, the digits are brought up in the working memory to allow us to perform the task. Likewise, when we perform mental calculations, we keep all the numbers, intermediate results and calculation processes in working memory in order to do so."

 

Master TTT continues by describing the autonomic nervous system that connects the limbic system to different organs in the body. 

 

"When we practice meditation, a signal is sent to the limbic system. When it reaches the hypothalamus, it activates the autonomic nervous system. This system has nerves that connect to and influence our internal organs. It is called autonomic because it acts largely unconsciously and regulates bodily functions under the direction of the hypothalamus.  The autonomic nervous system has two branches: the sympathetic nervous system and the parasympathetic nervous system. "

 

Master TTT explains the effect of meditation on the parasympathetic nervous system:

 

"When we practice meditation correctly, we first relax the mind or relax our thoughts. This is an important factor in starting the biofeedback process that helps resolve our psychosomatic illnesses. Next, and more important, we must maintain our wordless awareness as this will activate the parasympathetic nervous system. The extremity of the parasympathetic nervous system releases the hormone acetylcholine that triggers a number of actions from the endocrine system. For example, the release of insulin from the pancreas is in balance, which helps regulate the amount of glucose in the blood by enabling the cells to absorb glucose and by storing any excess glucose in the tissues for future use. The hypothalamus also activates the brainstem which releases acetylcholine, serotonin (like the pineal gland), melatonin (like the hypothalamus) and especially dopamine. The release of dopamine gives us an intrinsic feeling of pleasure and motivation not related to any external stimuli. The Buddha mentioned a feeling of elation, rapture and motivation in all the four stages of samādhi that he experienced leading to enlightenment.

 

When we practice meditation correctly, the hypothalamus releases acetylcholine and melatonin depending on the technique and practical actions that we use. These biochemicals that are produced in the brain affect our inner organs. When the parasympathetic system is activated, our cardiovascular system is regulated, our heart rate is steady, our blood pressure normalizes, our blood glucose level is balanced, and our digestive system operates optimally. This results in a healthy and balanced body.

 

Serotonin is an important neurotransmitter produced in the pineal gland. It helps improve our health and stamina, maintain our sleep/wake homeostasis, alleviate depression, provide a sense of satiety, regulate mental stresses and anxieties, and reduce headaches."

 

Master TTT explains the effect of 'incorrect' meditation on the sympathetic nervous system:

 

"If we have been practicing meditation for a long while but often find ourselves ill-tempered and do not experience benevolence, compassion, empathetic joy and equanimity, we should be aware that we are practicing incorrectly and are activating the sympathetic nervous system. The sympathetic nervous system secretes the biochemical norepinephrine that adversely affects the heart, the vascular system and other inner organs such as the stomach, liver, and kidneys. This is due to the link between the sympathetic nervous system and the endocrine system that directly affects the inner organs. For example, the inner medulla of the adrenal glands will produce more epinephrine and norepinephrine while their outer cortex produces cortisol, and the pancreas will produce glucagon. These biochemicals, when produced in excessive quantity, adversely affect our inner organs. They are released when we feel emotions such as sadness, despair, anxiety, and fear that come from the mind being attached to objects. Another reason that leads to their release is the incorrect practice of meditation. Techniques such as concentration, auto-suggestion and excessive effort lead to mental and psychosomatic illnesses."

 

Thus, as Master TTT explains, the mind affects the brain and body in either a beneficial way or in a detrimental way, depending on the type and quality of our meditation practice.

 

"The mind creates illnesses in the body through the release of biochemicals by the sympathetic nervous system and the endocrine system. This mind is the false mind that is dominated by the ego, with its focus on “me” and “mine”. On the other hand, the wordless awareness mind is not influenced by emotions and the ego. In it, there is only a flow of wordless awareness. Zen Buddhism gives it a pseudo-entity and calls it “the boss” or the “true self”. When this flow of wordless awareness is present, the hypothalamus activates the parasympathetic nervous system which secretes acetylcholine. This, in turn, leads to the release of a number of beneficial biochemicals, such as serotonin and melatonin from the pineal gland, and acetylcholine, serotonin, melatonin and dopamine from the brainstem."

 

Thus, he concludes: 

 

"The biofeedback process is a closed loop. When our intellect is awakened to spirituality, we start to practice meditation correctly and this activates the parasympathetic nervous system and the endocrine system. These systems release biochemicals that regulate bodily functions and result in a healthy body. The mind perceives the wellbeing of the body and experiences peace and harmony. This, in turn, provides the feedback that motivates further practice."

 

"People living in the world are often very busy with their work or business or struggling to make ends meet. Their mind is often agitated, their pre-frontal cortex is in overdrive and they often experience stresses, irritations, frustrations, anxiety, and sorrow. In their case, the impact on the body is similar to when one follows an incorrect meditation practice. The sympathetic system is over-activated and harmful biochemicals are secreted in excessive quantity. This results in stress and illnesses such as cancer. Modern life is more stressful than life in the older days and the sympathetic system gets over activated as it is repeatedly bombarded by strong emotions. As a result, more people are now affected by psychosomatic illnesses than in the older days when life was more leisurely and the sympathetic nervous system and the parasympathetic nervous systems were more in harmony. The sympathetic nervous system does not cause harm by itself. The sympathetic nervous system and the parasympathetic nervous system complement each other, and when they are in balance, the individual experiences good health."

 

 

SUMMARY

 

In comparing wordless awareness with mindfulness, we find that mindfulness is concerned with the worldly mind in that it employs concentration on one object as a method of quieting the mind that leads to greater insight into changing and unsubstantial worldly phenomena.  Awareness starts with verbal and progresses to non-verbal or wordless awareness that allows practitioners to connect with the Holy Mind that consists of Wordless Awareness, allowing practitioners to prevent the sensory input from reaching the worldly mind (consciousness and thinking), thus experiencing the purification of the mind (releasing defilements) and realizing their Buddha nature.  It then permits ultimate cognitive (wordless) awareness that awakens the practitioner to the Buddha mind (some call it enlightenment). 

 

When considering the sources of knowing: consciousness and thinking are in the worldly mind and wordless awareness is in the Holy mind.  Again we find that mindfulness is concerned with consciousness and thinking requiring the practitioner to use alertness of the consciousness to focus on a single object.  Some mindfulness practices also include thinking about objects or phenomena to arrive at worldly insight.  Wordless awareness obtains knowing from the innate (non-worldly) senses of ultimate seeing, ultimate hearing and ultimate touch as well as the ultimate cognition.  These ultimate senses exist beyond our worldly physical sense organs and connect to ultimate spontaneous knowing that arises when the practitioner reaches the highest levels of Samadhi awareness.

 

Of the six methods of meditation discussed in this paper, two of them employ concentration on one object, i.e. mindfulness and the beginning level of vipassanā. They also utilize the worldly mind to be conscious of and think about the worldly phenomena.  Five of the methods use wordless awareness, beginning with verbal awareness and progressing to wordless awareness (advanced level of vipassanā plus annupassanā, samātha, samādhi and pañña).  Wordless awareness allows the practitioner to experience the Holy mind and to rise to the highest levels of spiritual realization.

 

In terms of the effect these meditation practices have on the brain and the body, mindfulness and vipassanā with alertness and concentration affects the sympathetic nervous system to release biochemicals that cause the body to be more active and ready for 'fight or flight'.  This is functional where high alertness is appropriate in our competitive and dangerous world, however in terms of the long term effect on the body it produces 'wear and tear' that ultimately leads to reduced health, both mental and physical.  The meditation practices that use wordless awareness activate the parasympathetic nervous system that releases biochemicals in the bodily organs that relaxes them and brings them into balance, resulting in improved mental and physical health. It is beneficial to have optimal functioning and balance between both the sympathetic and parasympathetic systems in order to experience optimal mental and physical health.

 

Thus, in conclusion, it is important to understand the similarities and differences in the wordless awareness and mindfulness meditational practices. Thus we can make an informed decision as to which approach best suits our needs as we proceed along our spiritual journey and produces the outcome we desire...it is our choice.

 

 

 

 

 

SUGGESTED READINGS AND SOURCES:

 

Zen Master Thích Thông Triệt's writings and lessons prepared by Bikkhuni Zen Master Thích Nữ Triệt Như on meditation, including:

Biofeedback process in meditation,

Cognition in meditation,

Four meditation practices,

The brain and meditation,

Three aspects of knowing,

The meaning of pañña wisdom.

 

In addition, Master TTT has prepared a glossary of terms used in his written materials to help the reader.

 

These and other topics are covered in a series about meditation in English and will become available on an English language website:  www.sunyatameditation.org  

 

Zen Master Thích Thông Triệt has published many books and articles in Vietnamese and he also published his first English language book in 2010 entitled:  Zen In The Light of Science.  This book describes the same materials covered in this paper as well as scientific studies on the neurology of the brain as it is affected by meditation.  As other books and papers are translated into English they also will become available on the English language website.

 

  

  

NHẬN BIẾT VÀ BIẾT CHÚ TÂM

TÁC DỤNG TRÊN THÂN, TÂM, VÀ NÃO BỘ

 

Tác giả:

 

Thích Không Triệt

 

Tổ Đình Thiền Tánh Không

Riverside, Nam California

 

Tháng 3 năm 2016

 

Dịch ra Việt Ngữ: Như Lưu, tháng 5 2021

 

 

Mục lục

 

 

Dẫn Nhập

Định nghĩa nhận biết và biết chú tâm

Các sắc thái tâm khi nhận biết không lời và biết chú tâm

Các sắc thái biết của nhận biết không lời và biết chú tâm

THIỀN NHẬN BIẾT và thiền CHÚ TÂM

Cách thực hành thiền nhận biết và thiền chú tâm

Tác dụng của các pháp thiền trên thân, tâm và não bộ

Tóm Kết

Tài liệu tham khảo và bài đọc thêm

 

Dẫn Nhập

 

Thiền sư Thích Thông Triệt (TTT) có gợi ý với chúng tôi nên viết một bài về sự khác biệt giữa Nhận Biết (Awareness) và Biết Chú Tâm (Mindfulness) và tác dụng trên thân, tâm, và não bộ. Bài viết này nhằm đáp ứng phần nào lời yêu cầu này. Đa số các thuật ngữ, khái niệm, pháp tu và kỹ thuật đều được trích từ các bài viết và bài giảng của thầy TTT.

 

Bài viết này nhằm thảo luận sự khác biệt giữa hai khái niệm nhận biết và biết chú tâm và mối tương quan với thân, tâm, và não bộ. Như thầy TTT đã trình bày trong nhiều bài viết, giáo pháp của Đức Phật chủ yếu nhắm vào tâm con người. Nhưng thầy TTT cũng đã chứng minh qua các công trình nghiên cứu của Thầy là tâm có ảnh hưởng rất lớn trên thân, não bộ, và sức khỏe con người.

 

 

Định nghĩa nhận biết và biết chú tâm

 

Biết chú tâm đã trở thành một từ ngữ thông dụng khắp thế giới. Nó được một số Phật tử dùng như một pháp tu nhằm phát triển tâm linh, nó cũng được một số tôn giáo, khoa học gia và cơ sở thương mại dùng để giúp thân và tâm có sức khỏe tốt cũng như là để nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏeđời sống con người. Nhận biết nhiều khi được coi như đồng nghĩa với biết chú tâm. Tuy nhiên qua bài viết này, quý vị sẽ thấy rõ là hai quan niệm rất khác nhau trên mặt ngữ nghĩa và thực hành. Do đó, chúng ta có nhu cầu làm sáng tỏ hai quan niệm nhận biết và biết chú tâm.

 

Định nghĩa Nhận Biết

 

Từ “nhận biết” có nhiều định nghĩa, ở đây chúng tôi xem nó là cái biết, biết cái gì đang có mặt và đang xảy ra trong hiện tại (bây giờ và ở đây). Ta nhận tín hiệu từ các giác quan nhưng không suy nghĩ, phân tích, phân biệt hay xử lý nó bằng ý thức hay bằng suy nghĩ. Khi ta nhìn, ta chỉ nhìn; khi ta nghe, ta chỉ nghe v..v như Đức Phật đã giảng trong bài kinh Bāhiya. Nhận biết khác với tỉnh thức hay tập trung tập chú vào một đối tượng. Nhận biết trống rỗng (bare awareness) và chú tâm trống rỗng (bare mindfulness) giống nhau ở chỗ cả hai là sự nhận biết môi trường chung quanh mà không tập chú vào một đối tượng, không suy nghĩ và không có lời nói thầm trong não. Khi ta sống trong thế gian thì sự nhận biết của ta là nhận biết có lời và sau đó khi ta tu tập thì sự nhận biết của ta có thể thăng hoa tâm phàm phu lên tâm bậc thánh. Nhận biết có lời có nghĩa là trong đó có lời nói hay suy nghĩ về những gì giác quan tiếp thu từ ngoại trần. Trong khi đó, nhận biết không lời là nhận biết mà không có suy nghĩ hay lời nói thầm khởi lên. Sắc thái cao nhất của sự nhận biết là Tánh Giác là bản thể hay chân tánh của con người. Tánh giác cũng được gọi là Tâm Bậc Thánh. Thầy TTT đã giảng là tánh giác là “cái biết thường hằng về môi trường chung quanh và bên trong cơ thể. Nó là cái biết thường hằng, không gián đoạn, nên có dữ kiện hay không có dữ kiện nó vẫn biết, có đối tượng hay không có đối tượng nó vẫn biết.  Tánh giác là cái biết lặng lẽ, không lời, không phân biệt, không chọn lựa. Tuy không có chọn lựa nhưng nó có phân tích và trực giác, nên khi chạm trán đối tượng, nó thấy và nhận rõ ngay tức khắc nội dung đối tượng mà không dính vào đối tượng. Dù đối tượng có hấp dẫn nó vẫn không bị đối tượng quyến rũ hay chi phối. Dù đối tượng có phản bội hay lăng nhục tự ngã, nó vẫn bình tĩnh dửng dưng. Kinh gọi tánh giác là Buddhitā hay tánh biết. Định khu của nó là phía sau bán cầu não trái.”

 

Tánh giác gồm ba cơ chế liên hệ đến giác quantánh thấy tánh nghe, tánh xúc chạm và tánh nhận thực biết. Thầy TTT mô tả như sau:

 

“Cái biết của tánh giác là cái biết tức khắc, ngay lóe sáng đầu tiên khi giác quan chạm trán với đối tượng đã nhận biết liền về đối tượng mà trong tâm chưa có khởi lên lời nói thầm nào. Cái biết đó rất rõ ràng, đầy đủ và sâu sắc nhưng không có sự phân biệt so sánh, không có khen chê, không có thích hay không thích, không có tình cảm khởi lên. Cái biết của tánh giác là cái biết khách quan, khi tánh giác tiếp xúc với đối tượng thì đối tượng như thế nào ta thấy y như vậy, trong tâm hoàn toàn phẳng lặng, không gợn sóng. Do đó tánh giác còn gọi là tâm bây giờ và ở đây.”

 

Tánh giác là cái biết bẩm sinh.  Nó là tiềm năng giác ngộ mà ai ai cũng có, cho ta cái biết không được tạo ra, không cần học hỏi, kinh nghiệm. Đức Phật gọi nó là “cái vô sanh”. Chúng ta ai ai cũng có tánh giác, nhưng thường nó ngủ im vì chưa được đánh thức để thay thế ý căný thức.

 

Thiền Nhận Biết Không Lời lấy “chân như” hay “cái vô sanh” làm đối tượng. Thiền Định phối hợp với thiền Huệ gồm nhiều mức độ dẫn đến chân như (xem hình đưới đây).

Định nghĩa Biết Chú Tâm

 

Wikipedia viết như sau về Biết Chú Tâm (mindfulness): “Biết chú tâm là từ mô tả một phong trào hiện đại được các cơ sở thương mại và khoa học gia dùng để tăng triển sức khỏe thể xác và tâm thần và tăng gia hiệu năng làm việc. Biết chú tâm là có “sự nhận biết” từng giây từng khắc về kinh nghiệm bản thân một cách có ý thức dưới góc nhìn của người trải nghiệm. Từ “biết chú tâm” gốc từ chữ Pali “sati” là quan niệm cốt lõi của một số pháp tu Phật Giáo nhu vipassana, satipaṭṭthāna và anapanasati”.

 

“[sati] là cái gì giúp ta nhận biết toàn thể hiện tượng thế gia; sati là sư nhận biết của sự việc liên quan với các sự việc khác, và do đó cho biết giá trị tương dối của sự việc. Khi từ sati được dùng trong satipaṭṭthānas thì có nghĩa là sati là cái gì cho phép người thực hành yoga nhớ lại” những cảm nhận được trải nghiệm trong vô số cảm nhận như khéo léo hay thô sơ, đúng hay sai, thấp kém hay cao thượng, đen tối hay thanh tịnh”.

 

“sati có nghĩa đen là “trí nhớ” nhưng nó phải được hiểu theo nghĩa của cụm từ “sato sampajâno” (tập chú và suy nghĩ), có nghĩa là tâm sinh động và luôn luôn tập chú, là một cụm từ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong kinh điển vì là một pháp tu mà Đức Phật thường hay nhắc nhở”.

 

“Thực hành biết chú tâm trong lúc tọa thiềnliên tục chú tâm đến thân thể, hơi thở, cảm giác hay bất cứ hiện tượng gì khởi lên trong tâm. Biết chú tâm trong đời sống hàng ngày là chú tâm vào việc mình làm trong mọi việc.”

 

Do đó, biết chú tâm dùng các chức năng suy nghĩý thức của tâm con người, tức là tâm phàm phu của con người. Ngoài ra, thiền chú tâm cũng chủ trương tập trung vào một đối tượng hiện thực hay trong tâm. Nó đòi hỏi phải tỉnh thức và tập chú vào đối tượng, và do đó có dính mắc vào đối tượng. Tập trung, tỉnh thức, và suy nghĩ cũng giúp ta nhận ra rằng hiện tượng thế gianvô thường, huyễn hóa, và đau khổxung đột có mặt mọi nơi.

 

Đồ hình đưới đây cho thấy các khác biệt giữa tánh giác và biết chú tâm, và ảnh hưởng của chúng trên thân và não bộ, như đã trình bày trên đây. Chúng tôi sẽ trình bày đầy đủ hơn về tác dụng của tánh giác và biết chú tâm trên thân và não bộ ở phần cuối bài (xem mục lục).

 

CÁC SẮC THÁI TÂM KHI NHẬN BIẾT KHÔNG LỜI VÀ BIẾT CHÚ TÂM
CÁC SẮC THÁI TÂM KHI NHẬN BIẾT KHÔNG LỜI VÀ BIẾT CHÚ TÂM

CÁC SẮC THÁI TÂM KHI NHẬN BIẾT KHÔNG LỜI VÀ BIẾT CHÚ TÂM

 

Trong phần này, chúng tôi sẽ trình bày vọng tâm và tâm bậc thánh (tánh giác và tâm nhận thức biết) liên hệ ra sao với biết chú tâm.

 

Nhiều người cho rằng nhận biết tương đương với biết chú tâm. Các quan niệm nhận biết trống rỗng (bare awareness) và chú tâm trống rỗng (bare mindfulness) giống nhau ở chỗ hành giả quan sátđể ý các tri giác như thấy, nghe, cảm nhận v.v mà không dán nhãn, gọi tên hay suy nghĩ về chúng. Theo giáo pháp của thầy TTT thì nhận biết có nhiều mức độ. Ta khởi đầu cuộc hành trình hướng về tâm bậc thánh bằng cái biết có lời, tức là người hành giả nói ra lời hay nói thầm “không nói”, và sau đó tiến tới cái biết không lời tác động ba khả năng bẩm sinh của tâm liên quan đến thấy, nghe, xúc chạm. Ba khả năng này gọi là tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm là các khả năng tăm linh siêu vượt hơn chức năng xử lý tín hiệu đến từ các giác quan mắt, tai, mũi, lưỡi, thân. Qua ba tánh, ta trải nghiệm, như lời Đức Phật đã giảng, “trong cái thấy chỉ là cái thấy, trong cái nghe chỉ là cái nghe, trong xúc chạm chỉ là xúc chạm”, tức là ta tiếp thu tín hiệu từ giác quan nhưng không suy nghĩ, phán xét hay phân biệt, tức là tâm phàm phu không có mặt. Ta trải nghiệm tín hiệu đến từ giác quan y như nó là.  Đây chính là cái biết không lời. Bước sau đó, tín hiệu “không lời” được truyền đến cơ chế tánh nhận thức. Tánh nhận thức lưu trữ tín hiệu, đồng thời và đóng chặt cánh cửa giác quan khiến tín hiệu giác quan ngừng lại và người hành giả kinh nghiệmtỉnh thức biết”. Lúc đó ta bắt đầu khai mở được tánh vô ngã hay Phật tánh hay tiềm năng giác ngộ trong ta. Giai đoạn này goi là nhận thức biết không lời. Sau khi ta khơi động được Phật tánh hay Buddhita thì ta kinh nghiệm huệ bát nhã. Huệ là hiểu biết tâm linh tự phát và không cần học hỏi. Huệ khác với hiểu biết thế gian mà ta thiết lập bằng suy nghĩsuy luận với tâm phàm phu. Huệ vượt lên trên tư tưởng và đến với ta qua trực giác, nó có tính cách sáng tạo và khả năng biện tài, tức là nói hay viết lưu loát mà không cần sửa soạn hay suy nghĩ trước về những gì mình muốn nói hay viết. Huệ Bát Nhã cũng tảy trừ lậu hoặcnghiệp thức khiến từ, bi, hỷ, xả bật ra. Nó cũng đưa ta đến cảnh giới vô tướng của “vô ngã”, tức là chân như.

 

Biết chú tâm hay sati theo nguyên gốc có nghĩa là trí nhớ, và nhiều học giả cho rằng nó là khả năng quan sát và ghi nhớ kinh nghiệm của chúng ta về thế giới hiện tượng. Ngày nay, nhiều người quan niệm biết chú tâm là dùng tập trung để tỉnh thức chú ý vào một đối tượng của giác quan, đối tượng này có thể là hơi thở, hoặc cái gì ta thấy, nghe, xúc chạm, với mục đích tối hậunhận ra tính chất vô thường, khổ và vô ngã của thế giới hiện tượng. Như thế có nghĩa là biết chú tâm dùng khả năng của tâm phàm phu, và sau đó qua sự chú ý tập trung giúp ta nhận ra tính chất huyễn hóa của đời sống thế gian. Có người quan niệm rằng chú tâm trống rỗng (bare midfulness) tương tự với nhận biết trống rỗng (bare awareness) vì nó cũng chỉ quan sát (tức là nhận biết) hiện tượng thế gian. Nhưng cũng có người không đồng ý và cho rằng trong cái biết chú tâm lúc nào suy nghĩ, cân nhắc, thẩm định, so sánh v.v cũng thêm vào quan sát hiện tượng vì chính nhờ sự suy nghĩ này mà ta nhận ra đuợc tính chất khổ, vô thườngvô ngã của hiện tượng thế gian.  Như ta sẽ thấy trong phần thảo luận dưới đây, biết chú tâm không đưa ta đến tâm bậc thánh gồm các tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm, tánh nhận thức là các khả năng siêu vượt của thấy, nghe, xúc chạm, nhận biết. Biết chú tâm khác với tánh giác ở chỗ không có khả năng đưa ta tới Buddhita hay Phật tánh.

 

Tuy tâm phàm phu hay vọng tâm khác với tâm bậc thánh siêu vượt, nhưng nó cũng tương tác với tâm bậc thánh. Chúng ta sống trong thế giới vật chất nên cần có một tâm phàm phu để sinh hoạt thỏa đáng trong thế giới hình tướng và trọng trược này. Chúng ta cần khả năng nhận tín hiệu từ các giác quan, nhưng thêm nữa chúng ta cần khả năng lượng định để quyết định phải đối phó ra sao.  Vì nhu cầu sinh tồn, chúng ta cần khả năng phân biệt để biết những gì trong thế giới này có hại hay có lợi cho chúng ta.  Vì nhu cầu sinh sản, chúng ta cần có ý chí nỗ lực để có gia đình và con cái. Chúng ta cần chu toàn cho gia đình, đòi hỏi chúng ta tìm nơi an cư, lương thực và quần áo là những việc cần chúng ta biết tiếp thu thông tin từ giác quan, suy nghĩ và hành động. Chúng ta cần khả năng suy nghĩsuy luận để tiếp thudự trữ hiểu biết, giúp chúng ta xây dựng khả năng kỹ thuật, cơ sở vật chất và cơ sở hiểu biếtTuy nhiên chúng ta cũng cần nhận ra rằng trần thế này thực sự do tâm tạo ra, nó luôn luôn thay đổi và huyễn hóa.

 

Đồ hình sau đây cho thấy các định khu của tâm phàm phu ở vùng tiền trán thuộc bán cầu não trái và bán cầu não phải, và vùng phía sau bán cầu não trái (còn gọi là vùng giác tri tâm linh) là nơi nương gá của tánh giác và tâm bậc thánh.

 

Não Bộ: Tiền trán bên trái: Suy Nghĩ (Ý Căn) tâm phàm phu,
và vùng giác tri tâm linh (Tâm Bậc Thánh) phía sau bên trái

  

NÃO BỘ: TIỀN TRÁN BÊN TRÁI VÀ VÙNG GIÁC TRI TÂM LINH
NÃO BỘ: TIỀN TRÁN BÊN TRÁI VÀ VÙNG GIÁC TRI TÂM LINH

Ta khổ đau vì tâm phàm phu và những gì ta tiếp xúc qua giác quan. Con người cần nhận ra là mình bị trói buộc bởi ham muốnái dục, toại nguyện và bất toại nguyện, vui buồn, để hiểu được thế nào là khổ đau và nhận ra rằng thế giới này luôn luôn thay đổi và huyễn hóa ... nó thực sự là do tâm tạo ra. Khi ta nhận ra điều này thì ta có thể bắt đầu cuộc hành trình về nhà.

 

Đồ hình dưới đây cho thấy vị trí của 4 tánh thấy, nghe, xúc chạm và nhận thức biết trong vùng Giác Tri Tâm Linh ở phía sau bán cầu não trái.

CÁC SẮC THÁI BIẾT
CÁC SẮC THÁI BIẾT

 CÁC SẮC THÁI BIẾT CỦA NHẬN BIẾT KHÔNG LỜI VÀ BIẾT CHÚ TÂM

 

Cái biết được thầy TTT định nghĩa như sau:

 

“Người thường cho rằng ta ‘biết’ qua tư tưởng, phán xét, suy luận, phân biệtso sánh. Cái biết này sử dụng hai chức năngý căný thức. Hai chức năng này lập thành tâm phàm phu tạo nên khổ đau. Nhưng mỗi con người ai ai cũng có một cái biết khác, đó là cái biết của tánh giác. Tánh giác là bản thể con người, là cái biết bẩm sinh, không cần học hỏi, lúc nào cũng có mặt và khách quan vì không dính mắc. Phật Giáo gọi nó là tâm bậc thánh. Khi ta hằng sống với tánh giác thì thoát khổ đau và có trí huệ bộc phát.”

 

Trong phần sau đây chúng tôi tóm lược pháp của thầy TTT về ba sắc thái biết liên quan đến chủ đề của chúng tanhận biết và biết chú tâm.

 

Ý cănchức năng giúp ta suy nghĩ, suy luận, biện luận, suy đoán. Nó cũng giúp ta học hỏi và là thành phần chính tạo nên nhân cách con người. Định khu của nó là vùng tiền trán bán cầu não trái. Trong các sinh vật, chỉ có con người là có khả năng suy nghĩ, một vài loài thú cũng có khả năng này nhưng giới hạn. Suy nghĩ chính yếu là ôn lại các kinh nghiệm cũ cất giữ trong ký ức dài hạn và ngắn hạn để phân tích, hình dung, phán xét, so sánhhọc hỏi. Ý căn chính là thủ phạm tạo nên tâm loạn động trong đó có vui buồn, hãnh diện, hối tiếc, tham lam, ghen ghét, giận dữ. Ý căn có khả năng suy luận, tưởng tượng và suy đoán, các chức năng này thuộc vào trí năng là một thành phần của ý căn. Ý căn hoạt động dựa trên ngôn ngữlời nói thầm trong tâm là nguồn gốc của tâm dao động không ngừng nghỉ. Ngừng tâm dao động này là mục đích của nhiều phuong thức thực hành biết chú tâm. Qua đó, người hành giả nhận ra ‘cái đang là’ trong tâm mình và nhận ra các đặc tính khổ, vô thường, vô ngã. Ý căn bị ảnh hưởng bởi nghiệp và tạo nên tự ngã trong kiếp sống này.

 

Ý thức là sắc thái tâm hướng về hiện tại và có chức năng nhận diện đối tượng khi chúng chạm vào giác quan. Nó là căn bản của cái biết phân biệt hay nhị nguyên. Ý thức chỉ có mặt khi đối tượng có mặt, nó dùng khả năng phân biệtso sánh để biết đối tượng. Khi giác quan chạm trán đối tượng (xúc) thì tín hiệu truyền về ý thức để so sánh, phân biệtnhận diện đối tượng. Sau đó, ý thức gửi tín hiệu về ý căn để ta tìm lại các kinh nghiệm cũ và quyết định hành động đối phó hoặc cất giữ dữ kiện để xử lý trong tương lai. Ý thứcý căn là hai sắc thái hợp thành tự ngã vì tự ngã dựa trên so sánh nhị nguyên để quyết định xem đối tượng của giác quan có phải là một đe dọa cho tự ngã, và từ đó quyết định hành động tức là tạo nghiệp.

 

Trong thiền chú tâm, khi ta thực hành pháp thở thì ta nhận biết hơi thở vào ra từng khắc và quán sát hơi thở khi ta thở vào thở ra, mà không suy nghĩ gì khác. Qua đó, tâm ta dính vào đối tượng của sự tập chú của ta. Khi ta dùng pháp sổ túc thì ta đếm hơi thở vào, ra hoặc ta nói thầm ‘ta đang hít vào’, ‘ta đang thở ra’, do đó trong tiến trình này tư tưởng có mặt. Trong một số cách thực tập thiền chú tâm khác thì ngoài việc tập trung vào hơi thở, ta cũng quán sát các cảm giác nhận từ giác quan và các tư tưởng sinh diệt trong tâm khi ta tọa thiền. Các kinh nghiệm này giúp ta nhận ra tính chất vô thường của hiện tượng thế gian, sự khổ nơi ta và quan niệm vô ngã.

 

Do đó, thiền chú tâm chủ trương dùng ý thức, suy nghĩ là các chức năng của tâm phàm phu. Các chức năng này giúp hành giả thêm hiểu biết về thực tại thế gian, nhưng chúng cũng tạo nên đau khổ, mang tính vô thường và tạo nên quan niệm ta là ai, tức là tự ngã, và dính mắc vào hiện tượng thế gian, qua đó tạo nên ý, lời và thân nghiệp.

 

Sắc thái thứ ba của cái biết là tánh giác là bản thể hay chân tánh của con người. Tánh giác cũng được gọi là tâm bậc thánh. Như thầy TTT giải thích, tánh giác “là cái biết không gián đoạn về môi trường chung quanh và bên trong thân thể. Nó là cái biết thường hằng, liên tục, không gián đoạn, lúc nào cũng có mặt dù có dữ kiện hay đối tượng cần xử lý hay không. Tánh giác là cái biết thầm lặng, không lời, không phân biệt, không chọn lựa. Tuy không chọn lựa, nhưng nó có phân tích và trực giác, nên khi chạm trán đối tượng nó thấy và nhận rõ ngay tức khắc nội dung đối tượng mà vẫn không dính với đối tượng. Do đó, dù đối tượng có hấp dẫn, nó vẫn không bị đối tượng quyến rũ. Dù đối tượng có tệ bạc, lăng nhục tự ngã, nó vẫn bình thản dửng dưng. Nó là tánh biết của con người, được gọi là Buddhita hay Phật tánh. Định khu của nó là ở phía sau bán cầu não trái.

 

Tánh giác gồm ba chức năng liên hệ đến các giác quantánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm, và tánh nhận thức biết.  Thầy TTT giải thích như sau:

 

“Cái biết của tánh giác là cái biết tức khắc, xuất hiện trong khoảnh khắc đầu tiên khi giác quan chạm trán đối tượng trước khi có lời nói khởi lên trong não. Cái biết đó rõ ràng, đầy đủ nhưng không có phân biệt, so sánh, khen chê, yêu ghét hay bất cứ cảm xúc nào trong đó. Do đó cái biết của tánh giác là cái biết khách quan. Tánh giác thấy sự việc y như nó đang là nhưng tâm hoàn toàn an nhiên không dao động. Do đó tánh giác được gọi là tâm bây giờ và ở đây.”

 

Tánh giác là cái biết bẩm sinh. Nó là tiềm năng giác ngộcon người ai ai cũng có. Nó là cái biết mà không cần học hỏi, kinh nghiệm hay được tạo nên. Đức Phật gọi nó là “cái vô sanh”. Chúng ta ai ai đều có tánh giác, nhưng với đa số trong chúng tatiềm ẩn vì chưa được đánh thức để thay thế ý căný thức.

 

Tiến trình tu tập thiền nhận biết không lời gồm 4 giai đoạn. Hành giả bắt đầu bằng cái biết có lời, tiến sang cái biết không lời, sau đó là tỉnh thức biết là giai đoạn khai mở bốn tánh: tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm và tánh nhận thức biết. Giai đoạn cao nhất là nhận thức biết không lời, lúc đó trí huệ tâm linh khai mở đưa đến giải thoát khỏi cái ta huyễn hóaluân hồi sinh tử, khai mở Phật tánh hay là Buddhita.

 

Ý căný thức thuộc phạm trù thế giandựa trên tín hiệu giác quan đến từ môi trường chung quanh. Qua đó ta có cái biết đặt căn bản trên tín hiệu từ ngũ quan được tâm ta phân biệt, so sánh, phán xét, phân loại nhị nguyên như tốt, xấu nhiều, ít v.v. đưa đến quyết định làm hay nói điều gì, tức là tạo nghiệp. Cái biết của ý căný thức, cùng với tự ngã, là nguồn gốc của khổ đau trong kiếp này, chúng cũng nguồn gốc của khổ đau mà ta phải chịu do nghiệp tạo từ các kiếp trước gây ra. Cái biết của ý căný thứctính chất không thực và huyễn hóa, và thay đổi không ngừng. Ý niệm tự ngã được lập nên từ cái biết đó cũng không thực, không có cơ sở, và do đó bàn chất của nó là ‘không’.

 

Tánh giác “nằm ngoài phạm vi của cái biết phân biệt của ý thức, cái biết suy luận của trí năng và cái biết suy nghĩ của ý căn”.

 

Do đó, cái biết của ý thứcý căn thuộc về tâm phàm phu, tức là vọng tâm, chính chúng tạo nên thế giới vô thường huyễn hóa, và là nguồn gốc của khổ đau và nghiệp. Ngược lại, cái biết của tánh giác là cái biết rõ ràng, đầy đủ, sáng suốt, khách quan trong đó không có xúc cảm, đối đãi nhị nguyênlậu hoặc. Vật thế nào, tánh giác thấy nó y như nó là, “bây giờ và ở đây”, không phán xét, so sánh và dính mắc. Nó an nhiên và không dao động. Cái biết của nó là cái biết thường hằng bất biếnchúng ta ai ai cũng có nhưng phần đông không biết khai thác.

 

 

THIỀN NHẬN BIẾT và thiền CHÚ TÂM

 

Trong phần này chúng tôi sẽ trình bày một số phương pháp tu thiền trong đó có 4 pháp tu thiền do Đức Phật chỉ dạy.  Khi Đức Phật đi giáo hóa, ngài dùng phương pháp đối cơ thuyết pháp để truyền dạy theo đúng căn cơ người nghe. Dưới đây chúng tôi sẽ trình bày 4 pháp tu do Đức Phật chỉ day là thiền quán (anupassanā), thiền chỉ (samatha), thiền định (samādhi) và thiền huệ (paññā), qua lời giảng của thầy TTT. Chúng tôi cũng sẽ xem xét thiền chú tâm (mindfulness) và thiền minh sát (vipassanā). Chúng tôi sẽ giới thiệu mục đích và kỹ thuật thực hành của các phương pháp này, đặc biệt là tương quan giữa nhận biết và biết chú tâm.

 

Thiền chú tâm là tập trung vào một đối tượng, tỷ dụ như hơi thở. Khi ta chú tâm vào đối tượng, thì vọng tưởng có thể khởi lên trong tâm ta nếu ta không tập chú đúng mức. Phương pháp thiền này dùng ý thức để xử lý các tín hiệu đến từ giác quan, nó hướng về hiện tại chứ không hướng về quá khứ hay tương lai.

 

Thầy TTT giải thích cái biết chú tâm như sau: “Biết tập chú là “biết một việc”, là biết việc mình đang làm mà không để tâm chạy tán loạn. “Biết một việc” đòi hỏi chúng ta phải chú ý, phải có nỗ lực để giữ tâm hướng vào việc đang làm, và vì vậy trong đó có ý chí và tự ngã”.

 

Mục đích của sự tập trung vào một đối tượng là để giữ tâm tĩnh lặng bằng cách sửa sự suy nghĩ, chứ không phải bằng cách loại trừ sự suy nghĩ. Cái biết chú tâm là cái biết của tâm phàm phu. Chú tâm vào một đối tượng là dùng ý thức và có dính mắc vào đối tượng, bất kể đối tượng này là gì. Thiền chú tâm có thể thực hành khi đi, đứng, nằm, ngồi trong mọi sinh hoạt hàng ngày như ăn, làm việc v.v. Nó là chú tâm vào việc mình đang làm mà không để tư tưởng hay cảm xúc nào khác khởi lên trong tâm. Trong thiền chú tâm ta cũng có thể nói thầm về những gì tâm đang tập trung vào, tỷ dụ như đếm hơi thở, hay là gọi tên đối tượng đang được thấy, nghe, hay xúc chạm. Khi thực hành chú tâm trống rỗng thì ta chỉ quan sát đối tượng mà không gọi tên. Chú tâm trống rỗng tương tự với nhận biết trống rỗng.

 

Thiền Minh Sát (vipassanā), theo từ điển bách khoa Wikipedia, dựa trên bốn niệm xứ (satipatthana) hoặc “niệm hít vào thở ra” (anapanasati). Mục đích của nó là nhận ra tính chất vô thường của hiện tượng thế gian. Từ đó hành giả nhận ra chân tánh của hiện tượng thế gian như nó đang là. Theo Phật Giáo Nguyên Thủy thì qua đó hành giả nhận ra tính chất vô thường, khổ và duyên sinh của mọi hiện tượng, trong đó có tự ngã. Từ đó nhận ra bản chất của mọi hiện tượng là không, như đã ghi trong Đại Tạng Kinh. Phật Giáo Nguyên Thủy quan niệm chỉ (samatha) khiến tâm an tịnhvững chắc, đưa đến minh sát (vipassanā) và sau đó là tuệ trí về bản chất hiện tượng thế gian (duyên sinh, vô thường, khổ, vô ngã). Do đó ta thấy rằng thiền minh sát đưa đến sự nhận biếtý thức về đối tượng bằng cách tập trung tâm để tâm tập chú, không dao động. Thiền minh sát khác với thiền chú tâm ở chủ trương dùng nhận biết không lời để đạt được tâm trong sáng, đưa đến trí huệNiết Bàn.

 

Thầy TTT giải thích Thiền Quán (anupassanā) như sau:

 

“... anupassanā có nghĩa là nhìn liên lục vào hiện tượng thế gian để nhận ra chân tánh của chúng”.

 

Khi Đức Phật thành đạo, ngài nhận ra rằng chân tánh của hiện tượng thế giang gồm có như tánh, huyễn tánh, không tánh, biến dịch tánh và y duyên tánh. Ngài cũng nhận ra ba đặc tính của hiện tượng thế gian (tam pháp ấn) là vô thường, khổ, vô ngã. Khi ta học pháp Phật, suy ngẫm, quan sát thế giới chung quanh để đối chiếu với Phật pháp, và đem ra thực hành trong đời sống hàng ngày thì đó là ta tu thiền quán. Trong pháp tu này, ta dùng ý thức để nghe, hiểu và phân biệt phải trái, ta dùng ý căn để suy nghĩ chiêm nghiệm, và ta dùng trí năng để suy luậnphỏng đoán. Do đó, trong thiền quán ta vẫn dùng ngôn ngữ và các vùng tiền trán.”

 

“Tuy nhiên,khi ta học pháp Phật thì ta cũng đã bắt đầu chuyển đổi nhận thức về cuộc đờitrí năng đã bắt đầu tỉnh ngộ. Tâm ta đã trở nên khách quan và yên lặng, và ta cũng đã bắt đầu nhận ra chân tánh của con ngườihiện tượng thế gian. Do vậy, Đức Phật có nói là ở đây, hành giả đã “nhập dòng thánh”

 

Ta có thể thấy là thiền quán khác với thiền chú tâmthiền minh sát. Nó giống ở điểm cũng dùng các chức năng ý thức, suy nghĩ, suy luận của tâm phàm phu, và cũng đưa đến kết quả là tâm yên lặng, ta bắt đầu nhận rađời sống thế gian huyễn hóa, vô thường, nhận ra là ta dính mắc vào hiện tượng qua giác quan, và tự ngã con người là không có thật. Đây là những bước đầu trong cuộc hành trình tâm linh của ta.

 

Thiền Chỉ

 

Thiền Chỉ (samatha) là bước kế tiếp trên con đường tâm linh vì nó đưa ta đến ngưỡng cửa tâm bậc thánh qua cái biết không lời. Thầy TTT mô tả Thiền Chỉ như sau:

 

“Chữ samatha theo nghĩa gốc Pāli và Sanskrit có nghĩa là trạng thái yên lặng, tĩnh lặng, thanh thản, an tâm. Samatha hay được dùng chung với bhāvana có nghĩa là thực hành, thực tập. Do đó, samatha bhāvana dịch là Tu Chỉ có nghĩa là những phương thức thực hành để đạt được tâm yên lặng, tĩnh lặng, thanh thản.”

 

 “Khi trạng thái thanh thản, tĩnh lặng không kéo dài, chưa vững chắc thì gọi là Thiền Chỉ, khi đã thật vững chắc và kéo dài thì gọi là Thiền Định.”

 

Thầy TTT cũng giải thíchthiền chỉtrạng thái “chỉ biết” là khoảnh khắc khi giác quan chạm trán với đối tượng. Trạng thái đó là trạng thái biết không lời.   

 

“Đó cũng là Chánh Niệm của Bát Chánh Đạo, là “niệm không phân biệt”, “tâm không tán loạn, dao động”, “tâm không duyên theo sáu trần”, hay “tâm không nghĩ thiện, nghĩ ác”.

 

“Chỉ biết” khác với “biết một việc” của thiền chú tâm mà ta đã đề cập ở trên, tức là biết việc mình đang làm mà không để tâm chạy lăng xăng.

 

Thiền chỉ có thể thực hành khi đi, đứng, nằm, ngồi và trong mọi sinh hoạt trong đời sống. Vì nó không lời và không sử dụng tâm phàm phu nên tâm ta không bị dính mắc vào sáu trần. Người hành giả hằng sống trong “bây giờ và ở đây”.

 

Thiền Định

 

Thầy TTT giải thích Thiền Định như sau.

 

“Có nhiều từ Pāli và Sanskrit được dùng trong các phương pháp thiền Phật Giáo và ngoài Phật Giáo để chỉ cái tâm tĩnh lặng vững chắc và được dịch sang tiếng Trung Hoa/Việt Nam thành “định”. Chữ định mà chúng ta dùng ở đây tương đương với từ samādhi trong tiếng Pāli và Sanskrit. Đức Phật đã định nghĩa trạng thái “định” như là “tâm thuần nhất (P: cetaso-ekodibhāva, unified mind) tức là “tâm chỉ có chính nó, không có gì khác ở trong đó”. Ngài Mục Khiền Liên Tu Đế là người chủ tọa Đại Hội Kết Tập Kinh Điển lần thứ ba do vua A Dục triệu tập đã đinh nghĩa “định” là “nhất tâm” (P: Citta-Ekagattā, one-pointed mind), từ đó đưa đến quan niệm “định” là tập trung, chú tâm. Định nghĩa “định” như vậy không phù hợp với định nghĩa của Đức Phật. Định theo nghĩa của Đức Phật là trạng biết không lời, trong đó không có chú tâm hay tập trung vào một đối tượng. Khi ta thực tập thiền định, tâm ta hoàn toàn thư giãn”

 

Có bốn từng thiền định là sơ định, định “không tầm không tứ”, định “ly hỷ, trú xả, chánh niệm tỉnh giác”, và định bất động.

 

Đức Phật đạt được từng thiền thứ nhất khi ngài ngồi tọa thiền dưới cội Bồ Đềnói thầm “Ta biết ta hít vào, ta biết ta thở ra”Trọng tâm của bước này là “niệm biết có lời nói thầm” hay “đơn niệm biết có lời”. Kết quả là chấm dứt tập quán nói thầm khởi lên từ ba cơ chế ý căn, ý thứctrí năng, đưa đến vọng tâm yên lặng.

 

Trong từng thiền thứ hai, hành giả biết rõ ràng hơi thở vào ra, dài ngắn, sâu cạn nhưng biết mà không có lời nói thầm, chỉ thầm nhận biết mà thôi. Thầy TTT mô tả từng thiền này như sau: “Tâm Đức Phật trở nên trong sáng, tĩnh lặng và biết rõ ràng những cảm giác của thân. Lúc bấy giờ niềm hân hoan vui thích thấm nhuần toàn thân Ngài, nhưng “lạc thọ khởi lên nơi ta, được tồn tại, nhưng không chi phối tâm ta”. Đặc tính của Định Không Tầm Không Tứ là trạng thái tĩnh lặng từ bên trong cơ chế tánh giác nảy ra, tạo nên kinh nghiệm dòng biết không lời không gián đoạn. Bên trong tâm, ngôn hành hoàn toàn vắng lặng, chỉ có “đơn niệm biết” là dòng biết không lời thường hằng lặng lẽvững chắc.”

 

Thầy TTT mô tả từng thiền thứ ba như sau:  “Tâm Đức Phật hoàn toàn không còn dính mắc với cảm nhận hân hoan vui thích (hỷ) tuy trạng thái này vẫn hiện hành. Ngài trụ trong trạng thái bình thản, thanh thản (xả), tâm Ngài không còn dính mắc vào đối tượng nào nữa. Ngài thành tựu “chánh niệm tỉnh giác” tức là biết rõ ràng, đầy đủ môi trường chung quanh và mọi xúc cảm trên thân và tâm mà tâm không dao động. Lúc đó không những ngôn hành mà ý hành cũng yên lặng, tức là thọ và tưởng đều yên lặng. Ngài kinh nghiệm tâm bình thản, dửng dưng. Cái biết lúc đó là tỉnh thức biết không lời”.

 

Thầy TTT mô tả từng thiền thứ tư như sau: “Tâm Đức Phật lúc đó chìm sâu trong định không đối tượng. Năng lực nhận thức biết không lời càng lúc càng tỏ rạng. Ngôn hành đã yên lặng từ từng định thứ hai, ý hành đã yên lặng từ từng định thứ ba, nay thân hành cũng không động... Lúc bấy giờ niệm hai bên của người biết và cái bị biết hoàn toàn không có mặt, chỉ còn lại dòng nhận thức biết không lời hiện hữuvững chắc. Tự ngã hoàn toàn vắng mặt. Sau đó những năng lựckiến giải siêu phàm từ lần hiển lộ trong tâm trong sáng và thuần tịnh của Ngài.” Tâm Phật cũng được gọi là Buddhata, là tâm hoàn toàn giác ngộgiải thoát.

 

Thiền Huệ

 

Thầy TTT mô tả như sau các đặc tínhhiệu quả của Thiền Huệ: “Huệ (P: paññā) là mức độ cao nhất của hiểu biết. Ta thực hành thiền huệ bằng những phương cách vượt qua tư duyquán sát. Huệ có tính chất tự phát; nó không do học hỏi, mà có tính chất sáng tạo, mới lạ, trực giác. Khi hành giả thành tựu thiền huệ thì có từ, bi, hỷ, xả và biện tài vô ngại tự nảy sinh. Ta thực tập thiền huệ bằng cách thực hành thiền định, có cái biết không lời vững chắc và thêm vào các chủ đề siêu vượt ngoài phạm vi lý luận như chân như, không, huyễn. Lúc đó hành giả thể nhập các chủ đề này. Đức Phật cho rằng khi thành tựu thiền huệ thì tâm hoàn toàn tảy trừ lậu hoặc”.

 

Thầy TTT mô tả thực tập thiền địnhthiền huệ đồng thời như sau:

 

Một kỹ thuật thực hành thiền huệ cho người sơ cơ là kỹ thuật Không Dán Nhãn Đối Tượng. Khi ta nhìn một người, cái nhìn của ta hay méo mó, do sự chủ quan của ta, do các thiên kiến, định kiến, thành kiến của ta, do quyền lợi hay tự ngã của ta. Khi ta không dán nhãn đối tượng, ta nhìn đối tượng một cách khách quan, thấy nó đúng như cái nó đang là. Khi đó, ta không bị tình cảm lôi kéo, ta không thương, không ghét, không buồn, không lo, không sợ, không giận, ta không bị dính mắc vào đối tượng, tâm ta tĩnh lặng và thanh thản... Thực hành Định Huệ đồng thời giúp ta khai mở tiềm năng giác ngộ bẩm sinh trong mỗi con người. Ta có thể đột nhiên kiến giải ra những điều mới lạ mà trước đó ta chưa hề biết đến. Khi ta thành tựu nhận thức biết không lời kéo dài và vững chắc thì huệ tự phát tự nhiên bật ra”.

 

Ta nên nhớ rằng Đức Phật khi hoằng hóa, ngài dùng phương pháp đối cơ thuyết pháp để gỉang dạy các phương thức thực hành thích hợp với khả năng tiếp thu của người nghe. Các phương pháp tu thiền của Đức Phật giúp hành giả tiến trên con đường tâm linh tùy theo trình độ của mình, cho tới khi đạt được kết quả cuối cùnggiác ngộ, giải thoátNiết Bàn.

 

              

Cách thực hành thiền nhận biết và thiền chú tâm

 

Thực hành có nghĩa là mang những gì ta biết ra dùng và áp dụng vào đời sống. Thực ra thì lúc nào chúng ta cũng đang thực hành một hiểu biết nào đó, tỷ dụ như chúng ta dùng tâm phàm phu để lo chuyện gia đình, tiến thân trong xã hội, tăng triển khả năng và giảm thiểu nhược điểm.  Thực hành là phần cơ yếu trong Phật Giáo. Đức Phật luôn luôn nhắc nhở các tỷ kheo đệ tử phải tinh tấn thực hành giáo pháp vì mỗi người phải tự nhận lãnh trách nhiệm giải thoát chính mình, và sau đó giúp người khác giải thoát. Thực hànhđiều kiện tất yếu nếu ta mong muốn thoát khỏi khổ, nghiệp và luân hồi sinh tử.

 

Nếu ta thực hành thiền chú tâm thì ta sẽ nhận ra được tính vô thường của vạn vật, nhận ra khổ, nguyên do khổ, diệt khổ và tánh rỗng không của tự ngã. Phương pháp “theo dõi hơi thở” giúp hành giả chú tâm hay tập trung vào một đối tượng và neo tâm vào hiện tại, không để cho nó chạy theo quá khứ hay tương lai. Thiền chú tâm khiến tâm yên lặng và bớt dao động, nhưng không dứt hẳn tiến trình suy nghĩ. Hành giả theo dõi các tín hiệu từ giác quan, nhận ra chúng, và có khi thẩm định, đánh giá, và ghi nhớ chúng. Do đó thiền chú tâm giúp hành giả hiểu sâu sắc về cuộc sống của mình, và nhận ra nguồn gốc của khổ và tính chất vô thường, huyễn hóa của hiện tượng thế gian. Hành giả cũng có thể nhận ra rằng tự ngã của mình cũng huyễn hóa.

 

Thiền nhận biết gồm nhiều trình độ. Như chúng tôi đã trình bày ở trên, chú ý trống rỗng hay chú tâm trống rỗng đồng nghĩa với nhận biết trống rỗng vì đều chủ trương không suy nghĩ về các tín hiệu nhận từ giác quan. Bước đầu tiên của thiền nhận biếtnhận biết có lời, ứng dụng vào đời sống thế tục, và từ đó từ từ mở cánh cửa để vượt qua thế gian và đạt tâm bậc thánh. Kỹ thuật mà thầy TTT chỉ dạy gọi là pháp “không nói”. Khi chúng ta đều đặn ra lệnh “không nói” trong khi đi, đứng, nằm, ngồi và trong mọi sinh hoạt trong đời sống, thì tín hiệu “không nói” được ghi lại trong vùng tánh nhận thức và từ đó ta có thể gợi lên để ngăn vọng tưởng không khởi lên trong tâm.  Sau đó, ta tiến thêm một bước là khởi ý “không nói” thay vì nói thầm “không nói”. Sau cùng thì trạng thái “không nói” được thành lập trong ký ức và ta có thể “gợi lên” để truyền về ba tánh thấy, nghe, xúc chạm.

 

Khi ta thấy, nghe, xúc chạm điều gì thì ta có thể ra lệnh gợi lên trạng thái “không nói” trong tâm và như vậy ta không dán nhãn và gọi tên khi giác quan chạm trán đối tượng, và do đó ngừng mọi suy tưởng. Một khi đối tượng đã bị dán nhãn và gọi tên, thì tín hiệu được truyền tới vùng ý thức của não bộ để lượng định, so sánh v.v. và sau đó truyền tới các vùng suy nghĩ từ đó khởi lên suy tưởng. Khi ta ngừng tín hiệu trước khi nó tới các vùng suy nghĩ thì ta tác động tánh nghe, tánh thấy, tánh xúc chạm là các cơ chế của tâm bậc thánh. Vùng này giúp ta ngưng không xử lý tín hiệu giác quan; ta biết đối tượng nhưng không suy nghĩ về nó và không làm gì cả. Tiến trình này khiến tâm phàm phu yên lặng và khai mở tâm bậc thánh. Nó giúp ta ngừng suy nghĩ, ngừng khởi ý định hoặc hành động về đối tượng, do đó dứt ý, lời và thân nghiệp. Đây chính là ý nghĩa của Chánh Tư DuyChánh Nghiệp là các chi trong Bát Chánh Đạo nhằm giải trừ khổ đau, như Đức Phật đã giảng dạy. Tâm ta trở nên trong sáng vì không còn theo quán tính suy nghĩ, phản ứng và dùng ký ức tạo nên khổ đau trong đời này, do đó tâm không dính mắc vào hiện tượng thế gian. Do vậy ta có thể vượt qua tư duytiến tới cõi siêu vượt không tư duy. Khi Huệ phát sinh, ta sẽ thể hiện các đức tính như từ, bi, hỷ, xả, biết ngoài cảm giác, thắng trí v.v. Chính vì vậy mà tâm bậc thánh đã được các vị Tổ gọi là “vô tâm”, hay là tâm Phật. Đây là nơi tự ngã và nghiệp tan biến, ta ngừng tạo nghiệp mới và thoát luân hồi sinh tử. Ta bước vào thế giới vô tướng của chân như, nơi thường hằng, vô ngã, không có nghiệp và khổ đau.  Thầy TTT gọi trình độ nhận biết này là nhận thức biết không lời là từng định cao nhất. Chúng ta sẽ đi vào chi tiết trong phần về các phương pháp thực hành.

 

Có nhiều cách để đạt được hiểu biết khi thực hành thiền chú tâm. Một kỹ thuật thường dùng khi thực hành thiền chú tâm là tập trung vào một đối tượng duy nhất, tỷ dụ như tập trung vào hơi thở hay vào cảm giác từ một giác quan. Ta có thể chú ý hoặc suy tưởng về cảm giác từ giác quan. Khi ta chú ý vào cảm giác giác quan thì ta nhận ra những gì đang xảy ra và thay đổi trong giây phút hiện tại. Từ đó hành giả nhận ra tính vô thường của mọi việc. Hành giả cũng có thể chú tâm vào cảm thọ và các niệm khởi lên để lượng định cảm giác giác quan, và từ đó nhận ra bản chất của tự ngã và tính vô thường của tự ngã. Hành giả cũng có thể quán sát cảm giác từ giác quan cùng xúc cảm và tư tưởng để từ đó nhận ra rằng chúng không những luôn luôn thay đổi mà lại mang tính chất không thực vì chúng tùy thuộc vào thế giới hiện tượng huyễn hóavô thường. Từ đó hàng giả nhận ra tính chất khổ của đời sốngnguyên do của khổ.

 

Thiền chú tâm giống thiền nhận biết không lời ở chỗ cả hai có thể thực hành khi đi, đứng, nằm, ngồi và trong mọi sinh hoạt đời sống. Với thiền chú tâm thì ta vừa chú ý đến những gì đang xảy ra nhưng cũng có thể có suy nghĩ về chúng. Gốc của khổ đau là vì ta dính mắc vào cảm giác giác quan, cảm xúc, tư tưởng và ký ức của ta. Khi ta tọa thiền thì tâm ta tĩnh lặng hơn và khi ta quán sát những gì đang xảy ra trong tâm thì các tư tưởng thưa dần, và do đó tâm ta thư giãn. Tuy nhiên, khi ta tập trung vào một đối tượng và có suy nghĩ thì hoạt động của tâm bị kích thích thay vì thư giãn. Thiền chú tâm giúp ta có một hiểu biết sâu sắc hơn về hiện tượng thế gian và khổ đau, nhận ra rằng nguồn gốc khổ đau là do ta dính mắc vào hoạt động của tâm và cảm giác giác quan. Khi ta quán sát, chú tâmsuy nghĩ về hiện tượng thế gian thì ta có hiểu biết sâu sắc về đời sống con người, tuy nhiên ta vẫn chưa vượt lên trên thế giới trần tục.

 

Thiền nhận biết không lời bắt đầu bằng quan sát hiện tượng thế gian, cũng goi là nhận biết trống rỗng. Nhận biết trống rỗng giống như chú tâm trống rỗng vì nó là quan sát mà không gọi tên cảm giác giác quan. Bước kế tiếpnhận biết có lời, đó là khi ta ra lệnh “không nói” cho chính mình, qua đó ta dùng ý căn để ra lệnh cho tâm yên lặng.  Mục đích của kỹ thuật này là để ngăn ngừa niệm khởi, khác với thiền chú tâm cứ để cho niệm khởi lên và sau đó làm chúng yên lặng. Bước thứ ba là thầm lặng khởi ý “không nói”. Mệnh lệnh này được đưa tới tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm là các khả năng siêu vượt ở trên các cơ chế nghe, thấy, xúc chạm bình thường của thân thể. Thầy TTT giảng là tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm là các cơ chế của tánh giác, là “cái biết vượt lên trên cái biết phân biệt của ý thức, cái biết suy luận của trí năng và cái biết suy nghĩ của ý cănCon người ai ai cũng có tánh giác. Khi ta thực hành nhận biết không lời thì tâm ta hoàn toàn yên lặng, lúc đó ta tác động các cơ chế tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm, và tánh nhận thức biết, lâu dần khiến huệ tự phát bật ra”.

 

Trong đồ hình sau đây, chúng tôi trình bày các bước thiền tập, từ bước còn tâm phàm phu và tự ngã, sang các bước rũ bỏ tự ngã và tác động tâm bậc thánh và sau cùng là đạt được tâm vô ngã của tâm Phật.

 

Các bước thực hành Thiền nhận biệt từ Tâm Phàm Phu tới Tâm Phật

(Tiến trình rũ bỏ Vọng Tâm kinh nghiệm Chân Tâm)

 

CÁC BƯỚC THỰC HÀNH THIỀN
CÁC BƯỚC THỰC HÀNH THIỀN

Trong phần dưới đây, chúng tôi sẽ trình bày sự tương tác giữa thân, tâm và não bộ và tác dụng của mỗi phương pháp thiền trên não bộ và thân thể con người.

                

Tác dụng của các pháp thiền trên thân, tâm và não bộ

 

Giáo lý Phật Giáo đề cập đến hai loại hiểu biết:

“1) Trí căn, tiếng Pāli là ñāṇīndriya: là năng lực để phát sinh ra trí, tức là hiểu biết có lời, đến từ học hỏi. Trí căn thuộc vùng tiền trán.

2) Huệ căn, tiếng Pāli là paññīndriya: là năng lực phát sinh ra Huệ. Huệ căn nằm phía sau bán cầu não trái. Huệ căn đặt trên nền tảng của Định. Định căn, tiếng Pāli là samādhīndriya, cũng nằm phía sau bán cầu não trái.”

 

Loại hiểu biết thứ nhất là kết quả của thiền chú tâm, loại thứ nhì là kết quả của thiền nhận biết không lời, tức thiền định huệ.

 

Hai vùng tiền trán và phía sau bán cầu não trái là hai vùng của não bộ có liên quan mật thiết với thiền. Vùng tiền trán là định khu của tâm phàm phu, tức là của ý căn, ý thứctrí năng. Vùng phía sau bán cầu não trái là định khu của tâm bậc thánh và của huệ căn, huệ lực. Ta bắt đầu tiến trình thiền tập bằng cách sử dụng tâm phàm phu, quán sát hiện tượng thế gian qua ngũ căn và từ đó có hiểu biết về thế giới hiện tượng. Khi công phu thiền tập của ta chuyển về nhận biết không lời thì hoạt động của não bộ chuyển về vùng phía sau bán cầu não trái.

 

Thầy TTT giải thích như sau mối tương tác giữa thân và tâm khi ta thực hành thiền, mà thầy gọi là “hồi đáp sinh học trong thiền”. Khi ta thực hành thiền nhận biết không lời thì tác dụng trên thân và tâm khác với khi ta thực hành thiền với tâm phàm phu, tức là khi ta dùng tập trung.

 

“Khi chúng ta thực hành thiền đúng sẽ có sự tác động dây chuyền giữa tánh giác, não bộ trung ương, hệ thống thần kinh đối giao cảm và tuyến nội tiết. Kết quả là thân được khỏe mạnh, tâm nhờ vậy an lạc, thân và tâm hài hòa, trí tuệ tâm linh bật ra, và tâm từ, bi, hỷ, xả phát huy. Khi thực hành thiền sai, ta dùng cái biết có lời của ý căn, trí năng, ý thức. Ta phân biệt so sánh, cố gắng, chú tâm, có sự dính mắc và xúc cảm, thì cũng tác động vào trục dây chuyền não bộ trung ương, hệ thống thần kinh giao cảm và tuyến nội tiết. Kết quả là nội tạng xáo trộn, làm cho tâm lo âu rối loạn, trí tuệ tâm linh không bật ra, tâm từ bi hỷ xả cũng không phát huy.”

 

“Khi chúng ta thực hành thiền, não bộ đáp ứng lại với những tín hiệu của tâm, rồi từ não bộ tác động dây chuyền tới cơ thể.”

 

Thầy TTT mô tả như sau các cơ chế của não bộ và cơ thể liên quan đến thiền. Thứ nhất là hệ thống viền não.

 

“Cơ chế có thể tích lớn nhất trong hệ thống viền não là Đồi Thị. Chức năng của Đồi Thị là tiếp nhận tín hiệu giác quan và phân phối đi các nơi liên hệ ở vỏ não. Thí dụ như nếu biết không lời qua mắt, thì nó khuếch tán tín hiệu đi vào tánh thấy. Tai nghe âm thanh thì Đồi Thị khuếch tán vào tánh nghe, v.v.. Nó cũng khuếch tán tín hiệu tâm xúc cảm đi tới các vùng ký ức làm việc, dài hạn và khắp vùng tiền trán của vỏ não”

 

“Dưới Đồi Thị là Dưới Đồi. Dưới Đồi là cơ quan quan trọng nhất vì nó giúp cho cơ thể biểu lộ được tất cả những sắc thái Tâm của chúng ta. Nó giúp biểu lộ tất cả các sắc thái tâm như: thanh thản, giận tức, buồn phiền, đau khổ, đố kỵ, ghen ghét, gian tham…. Dưới Đồi duy trì sự quân bằng nội môi. Nó là gạch nối giữa hệ thống thần kinhhệ thống nội tiết. Nó tiết ra những chất nội tiết tố có khả năng khuyến khích các chất nội tiết tố khác được tiết ra khắp cơ thể hoặc ngưng chúng lại. Nó cũng liên quan mật thiết tới hệ thống thần kinh tự quản.”

 

Đồ hình sau đây cho thấy tác động của các pháp thiền quán, chỉ, định, huệ trên cơ chế nhận biết không lời, từ đó ảnh hưởng não bộ, kích thích hệ đối giao cảm thần kinh tiết ta chác chất sinh hóa học khiến thân thể cân bằng và thư giãn, điều hòa thân và tâm. Ngược lại, khi ta thực hành thiền tập trung và các pháp thiền “sai” khác thì chúng ta tập trung, cố gắng, dính mắc, do đó kích thích hệ giao cảm thần kinh tiết ra các chất sinh hóa học khiến thân thể linh hoạtcăng thẳng, nếu kéo dài tạo nên ảnh hưởng sinh lý không tốt.

 

Tiếp theo, thầy TTT giải thích chức năng của hệ thống nội tiết như sau:

Hệ Thống Nội Tiết
Hệ Thống Nội Tiết

“Hệ thống nội tiết nói chung chia ra hai loại: loại nằm trong não, loại ở trong thân thể. Ở trong não có ba tuyến nội tiết: tuyến tùng, Dưới Đồi và tuyến yên. Khi chúng ta tập nhìn ánh sáng nắng, tín hiệu trước khi đi vào Đồi Thị thì truyền đến tuyến tùng ở ngay dưới Đồi Thị. Tuyến tùng liền tiết ra chất serotonin và melatonin.

 

Dưới Đồi chính nó cũng là một tuyến nội tiết quan trọng được gọi là tuyến chủ. Nó tiết ra nhiều thứ trong đó có acetylcholine, và melatonin. Khi chúng ta nhìn bóng đen, tín hiệu vào Dưới Đồi. Nó kích thích ra melatonin có tác dụng điều chỉnh bệnh mất ngủ, ngăn ngừa bướu (đặc biệt là bướu ngực và bướu não), và tăng cường hệ thống miễn nhiễm.

 

Ngay bên dưới Dưới Đồi là tuyến yên. Nó truyền tín hiệu của Dưới Đồi xuống các tuyến nội tiết khác. Bên trong thân thể, có rất nhiều tuyến như: tuyến giáp, tuyến phó giáp, tuyến ức (là hệ thống miễn nhiễm), tuyến thượng thận, tuyến tụy, tuyến sinh dục, tuyến nước bọt .v.v..”

 

Thầy TTT cũng mô tả như sau các cơ chế ký ức trong não bộ.

 

“Tất cả những gì mình hành động, nói năng, suy nghĩtrong đời sống đều được ghi lại trong ký ức một cách tự động.”

 

“Trong hệ thống viền não còn có thêm hệ thống ký ức gồm có ký ức dài hạn ở trong Hải Mã, và ký ức xúc cảm ở trong Hạnh Nhân. Ký ức dài hạn ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ. Ký ức xúc cảm ghi lại những xúc cảm tiêu cực như sợ hãi, thù ghét, v.v.. lẫn tích cực như ưa thích, đam mê. Đặc biệt, nó ghi lại những xúc cảm mãnh liệt, tàn bạo, như ghen tuông, hận thù, tùy miên. Thí dụ:  nhìn thấy địch thủ là rút súng ra bắn là do tác động của ký ức xúc cảm của Hạnh Nhân. Hạnh Nhân – đúng theo tên gọi của nó – trông giống một hột hạnh nhân nhỏ xíu. Nó là trung tâm gây nên nghiệp ác, các nhà khoa học goi amygdala là trung tâm hành động do cảm xúc thúc đẩy.”

 

“Còn một ký ức nữa là ký ức làm việc (working memory) nằm ở vùng thùy trán. Nó giữ lại trong ý thức của ta những hình ảnh, âm thanh, con số, khái niệm, lời, trong một thời gian ngắn để ta có thể sử dụng chúng để làm việc. Ví dụ như khi ta cần gọi điện thoại, ký ức làm việc giữ được mười con số để ta gọi. Khi chúng ta làm con toán thầm trong đầu, chúng ta nhớ hết những con số, và dữ kiện để làm con toán đó.”

 

Thầy TTT giải thích như sau hoạt động của hệ thần kinh tự quản là gạch nối giữa hệ thống viền não và nội tạng.

 

“Khi thực hành thiền, tín hiệu sẽ đi tới hệ thống viền não. Khi tới Dưới Đồi, nó sẽ tác động đến hệ thống thần kinh tự quản. Hệ thống này có những dây thần kinh đi tới các bộ phận nội tạng của chúng taảnh hưởng tới các bộ phận này. Gọi là tự quản là vì hệ thống này chỉ biểu lộ một cách tự động những tín hiệu từ Dưới Đồi, mà không do ý chí ta điều khiển. Có hai nhánh trong hệ thần kinh tự quản. Một nhánh là giao cảm thần kinh một nhánh là đối giao cảm thần kinh.”

 

Thầy TTT giải thích như sau tác động của thiền trên hệ đối giao cảm thần kinh:

 

“Thực hành thiền đúng, trước hết là thư giãn tâm, hay thư giãn niệm, là một phần quan trọng của sự tạo ra hồi đáp sinh học để chữa bệnh tâm thể. Sau đó, quan trọng hơn nữa là ta chỉ giữ cái biết không lời, thì chúng ta tác động vào đối giao cảm thần kinh. Đầu dây đối giao cảm thần kinh tiết ra acetylcholine. Chất thần kinh dẫn truyền này sẽ truyền tín hiệu tới hệ thống tuyến nội tiết. Trong hệ thống tuyến nội tiết, tuyến tụy sẽ tiết ra insulin, giữ đường trong gan. Insulin điều chỉnh đường trong máu và điều chỉnh được bệnh tiểu đường. Sau đó, Cuống Não bị tác động. Nó tiết ra acetylcholine, serotonin giống như tuyến tùng, melatonin giống như Dưới Đồi, và đặc biệt là dopamine. Dopamine làm cho tâm mình cảm thấy vui vẻ, phấn khởi mà không cần lý do từ bên ngoài. Nhà Phật gọi là hỷ lạc. Trong 4 tầng thiền của Đức Phật, ngài đều cảm nhận được trạng thái hỷ lạc đó.

 

Khi ta thực hành đúng, Dưới Đồi cũng tiết ra acetylcholine và melatonin tùy chiêu thức mình thực hành. Các chất sinh hóa học này tiết ra trong não của mình sẽ ảnh hưởng tới nội tạng. Tim mạch, nhịp tim không còn rối loạn, không còn áp suất máu cao, không còn đường máu cao, tiêu hóa trở lại tốt v.v.. là nhờ đối giao cảm thần kinh hoạt động. Nhờ vậy thân thể hài hòa khỏe mạnh.

 

Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng do tuyến tùng sản xuất. Nó giúp cho sức khỏe dồi dào, làm việc dẻo dai, điều chỉnh ngủ thức, chữa trị bệnh trầm cảm, cho ta cảm giác no bụng, điều chỉnh sự căng thẳng thần kinh, lo âu, có khả năng chữa bệnh nhức một bên đầu.”

 

Thầy TTT giải thích như sau tác dụng của các pháp thiền “sai” trên hệ giao cảm thần kinh:

 

“Khi ta tu một thời gian dài mà tánh tình ta càng khó tánh, không có tâm từ bi, hỷ xả, thì ta biết là mình tác động vào giao cảm thần kinh. Chức năng của giao cảm thần kinh là tiết ra chất nước hóa học norepinephrine, gây ảnh hưởng xấu cho tim, mạch máu, và những cơ quan nội tạng khác như bao tử, gan, thận. Vì giao cảm thần kinh liên hệ trực tiếp đến hệ thống tuyến nội tiết (ruột tuyến thượng thận sẽ tiết ra thêm epinephrine và norepinephrine, vỏ tuyến thượng thận tiết ra cortisol, tuyến tụy sẽ tiết ra glucagon) và nội tạng.Thân sở dĩ mang bệnh nội tạng là do những chất này tiết ra quá nhiều. Những chất này tiết ra là do những tiến trình xúc cảm như buồn chán, lo âu, sợ hãi của tâm dính mắc hay tâm chưa tỉnh ngộ khởi lên. Ngoài ra dụng công sai: tập trung tư tưởng, tưởng tượng, tự kỷ ám thị, hay nỗ lực quá mức cũng đưa tới những hậu quả là bệnh tâm lý hay bệnh tâm thể.”

 

Do đó, như thầy TTT đã giải thích, tâm có tác động tốt hay xấu trên não bộ và cơ thể tùy theo phương pháp thiền mà ta thực tập.

 

“Tâm tạo ra bệnh cho thân thông qua những chất nước hóa học trong hệ giao cảm thần kinh và bên trong hệ thống nội tiết. Tâm này là tâm vọng, do tự ngã làm chủ thể. Ý niệm “Ta” và “Cái của Ta” có mặt trong đó. Còn chân tâm thì không có xúc cảm. Ý niệm “Ta” và “Cái Của Ta” cũng vắng mặt. Chỉ có dòng niệm biết không lời có mặt. Thiền Tông giả lập chủ thể biết đó là “Ông Chủ”, hay “Chân Ngã”. Khi dòng niệm biết không lời này có mặt, khu Dưới Đồi liền tác động ngược lại. Thần kinh tự quản tác động vào đối giao cảm thần kinh. Đầu dây thần kinh này tiết ra acetylcholine. Các chất sinh hóa học làm lợi cho cơ thể được tiết ra. Thí dụ, từ tuyến tùng sẽ tiết ra serotonin và melatonin. Từ tuyến tụy tiết ra insulin. Từ Cuống Não tiết ra acetylcholine, serotonin, melatonin, dopamine, v.v..”

 

Thầy TTT kết luận như sau: 

 

“Hồi đáp sinh học là một vòng tròn khép kín. Khi tâm tỉnh ngộ, ta thực hành thiền đúng, tác động vào đối giao cảm thần kinhhệ thống nội tiết. Đối giao cảm thần kinh tác động vào nội tạng và điều hòa chúng. Hệ thống nội tiết tiết ra những chất sinh hóa học điều hòa nội tạng. Nhờ vậy thân thể hài hòa khỏe mạnh. Tâm cảm nhận được thân thể hài hòa nên tâm được an lạc và hài hòa, tạo thêm động lực để tiếp tục thiền tập.”

 

“Người đi làm việc ngoài đời bề bộn hay kinh doanh vất vả cũng như vậy, tâm lăng xăng dao động, vùng tiền trán hoạt động mạnh, hay bực tức, buồn, lo, sợ. Tác động trên thân cũng giống như khi thưc hành thiền sai, sẽ đi qua hệ giao cảm thần kinh và tiết ra các chất sinh hóa học. Tiếng thời nay là stress gây ra bệnh tâm thể và bệnh ung thư. Đời sống khi xưa an nhàn thanh thản hơn đời sống tân thời nên ít người bị bệnh tâm thể như thời nay, vì ít có những xúc cảm mạnh tác động đến giao cảm thần kinh. Ngươì thời xưa sống hài hòa giữa hai hệ giao cảm và đối giao cảm hơn con ngươì thời nay. Khi mình hài hòa được giao cảm và đối giao cảm thì sức khỏe tốt nhất. Không phải giao cảm thần kinh lúc nào cũng có tác dụng xấu, giao cảm và đối giao cảm bổ túc cho nhau, lúc nào cũng có trong con người của mình, hai bên phải hài hòa thì mình mới có sức khỏe tốt.”

 

 

Tóm Kết

 

Khi ta so sánh thiền nhận biết với thiền chú tâm thì ta thấy thiền chú tâm tác động tâm phàm phu vì nó chủ trương tập trung vào một đối tượng để giữ tâm yên tĩnh và từ đó nhận rahiện tượng thế gian vô thườnghuyễn hóa. Trong khi đó, thiền nhận biết bắt đầu bằng cái biết có lời và tiến sang cái biết không lời để giúp hành giả tiếp xúc với tâm bậc thánh là tánh giác, khiến cho tín hiệu từ giác quan không tới các vùng tâm phàm phu tức ý căný thức, từ đó tâm giải trừ lậu hoặctrong sạch, đưa đến chứng ngộ Phật tánh. Mức cuối cùngnhận thức biết không lời có khả năng khai mở tâm Phật, cũng gọi là giác ngộ.

 

Khi ta xem xét các sắc thái của cái biết, thì ý thứcsuy nghĩ thuộc tâm phàm phu trong khi cái biết không lời thuộc tâm bậc thánh. Thiền chú tâm dùng ý thứcsuy nghĩ vì nó dùng sự tỉnh thức của ý thức để chú tâm vào một đối tượng. Có trường phái thiền chú tâm chủ trương suy nghĩ về đối tượng để nhận ra bản chất hiện thượng thế gian. Trong khi đó thì thiền nhận biết tác động tánh thấy, tánh nghe, tánh xúc chạm và tánh nhận thức biết. Bốn tánh là khả năng tâm linh bẩm sinh vượt qua khả năng thông thường của giác quan đưa đến huệ tự phát nảy sinh khi hành giả đi vào các từng định sâu.

 

Trong bài này chúng tôixem xét sáu pháp thiền, trong đó có hai pháp chủ trương tập trung vào đối tượng, đó là thiền chú tâmthiền minh sát tức vipassanā. Hai pháp này dùng khả năng của tâm phàm phu để tỉnh thứcsuy nghĩ về hiện tượng thế gian. Trong các pháp thiền, có năm pháp thiền (tầng cao của thiền minh sát, và thiền quán, chỉ, định, huệ) tác động sự nhận biết, từ cái biết có lời sang cái biết không lời. Cái biết không lời giúp hành giả đi vào tâm bậc thánh để sau cùng tới các từng cao nhất của chứng ngộ.

 

Khi ta xét tác động của các pháp thiền trên não bộ và thân thể thì ta thấy là thiền chú tâmthiền minh sát dùng tỉnh thức và tập trung và do đó kích thích hệ giao cảm thần kinh tiết ra các chất sinh hóa học khiến thân thể sinh động và sẵng sàng để “chiến đấu hay tháo chạy”. Chức năng này giúp ta sinh tồn trong môi trường cạnh tranh và nguy hiểm, nhưng tác động dài hạn là thân thể bị hao mòn đưa đến thân thểtinh thần bị suy nhược. Trong khi đó thì các pháp thiền nhận biết không lời kích thích hệ đối giao cảm thần kinh tiết ra các chất sinh hóa học giúp cơ thể thư giãn và hài hòa, đưa đến thân thểtinh thần khỏe mạnh. Trong đời sống ta cần cả hai hệ giao cảm thần kinh và đối giao cảm thần kinh hoạt động tối ưu và cân bằng lẫn nhau để đạt được sức khỏe tốt về tinh thần và thể xác.

 

Để kết luận, chúng ta cần biết rõ các điểm tương đồng và dị biệt giữa thiền chú tâm và thiền nhận biết, để từ đó ta chọn phương pháp thích hợp nhất giúp chúng ta đạt được kết quả tốt nhất trên bước đường tâm linhChúng ta cứ tùy nghi lựa chọn.

 

Tài liệu tham khảo và bài đọc thêm

 

Gồm các bài viết của Thiền Sư Thích Thông Triệt và các bài giảng của Ni Sư Thích Nữ Triệt Như trên các chủ đề sau đây:

 

Hồi đáp sinh học trong thiền

Nhận thức

Quán chỉ định huệ

Não bộ và thiền

Ba sắc thái biết

Thuật ngữ thiền

 

Ngoài ra, thầy TTT cũng có soạn một từ vựng các thuật ngữ thiền dùng trong các bài viết của thầy.

 

Nhiều bài vở, băng thu thanh hoặc thu hình các bài giảng của thầy TTT và ni sư Triệt Như có đăng trên trang mạng của Hội Thiền Tánh Không www.tanhkhong.org

 

Thiền sư Thích Thông Triệt cũng có xuất bản một số sách, trong đó có những quyển sau đây:

  • Thiền Dưới Ánh Sáng Khoa Học (xuất bản 2010)
  • Luận Giảng Vấn Đáp về Tiến Trình Tu ChứngThành Đạo của Đức Phật (xuất bản 2014)
  • Luận Giảng Vấn Đáp về Thiền và Kiến Thức Thời Đại (xuất bản 2014)

Hai quyển Thiền Dưới Ánh Sáng Khoa Học và Luận Giảng Vấn Đáp về Thiền và Kiến Thức Thời Đại khai triển một số chủ đề được trình bày trong bài này cùng với một số nghiên cứu khoa học khác về thiền và não bộ.

HẾT

 

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
Tuesday, July 27, 20219:05 PM(View: 203)
Con đường tu mỏng như sợi chỉ, mình phải đi cẩn trọng, làm sao cho thăng bằng: Giới- Định- Tuệ tròn đầy, thì mới không bị rơi rụng nửa chừng....
Tuesday, July 27, 20213:35 PM(View: 124)
Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU: Bài Pháp ĐẠI NGHI, ĐẠI NGỘ tại Đạo Tràng San Jose, Sacramento và trên mạng Zoom ngày 25 tháng 7 năm 2021.
Tuesday, July 27, 20218:46 PM(View: 147)
Trong các khóa tu, mình vẫn thường nói “Không gì đơn giản bằng Thiền!”..... Con đường Thiền này không bắt mình phải tọa thiền hằng giờ, hay phải thuộc lòng, đọc tụng kinh sách, không phải lễ bái, cầu nguyện, các bạn có đồng ý là: “không gì đơn giản bằng Thiền” chưa?...
Wednesday, July 28, 20216:56 PM(View: 64)
This essay will discuss how being and wise doing can complement and enhance each other, and how one without the other cannot yield true awakening. Thus, both are necessary and together they can bring true awakening.
Tuesday, July 27, 20219:54 AM(View: 85)
Tĩnh tĩnh, lặng lặng là bước đầu, Lặng lặng, tĩnh tĩnh cứ chìm sâu. Lời không, ý bặt là chân Định, Diệu hữu chân không "phép nhiệm mầu!"
Monday, July 26, 20218:57 AM(View: 47)
In Vietnam we call moths self-burning insects because they fly straight into the light and fall dead as they hit the hot light bulb. I wonder what instincts push them, why are they attracted to the light? Why do they keep flying into the light bulb when they see other moths get killed?
Friday, July 23, 20215:12 PM(View: 37)
Es ist nicht das Ende des Dharmas. Das Ende des Dharmas gilt nur für diejenigen, die Drei Juwelen des Buddhas immer noch nicht verstanden haben wollen.
Wednesday, July 21, 20218:33 AM(View: 398)
Con người vẫn còn choáng váng trong môi trường tiến bộ vượt bực của khoa học, chinh phục không gian, khám phá vũ trụ. Nhưng tiếc là con người vẫn chưa thực sự khám phá cái tâm của chính mình, chưa hiểu nó, chưa trở về sống hài hoà trong bản thể tâm trong sáng của chính mình.
Wednesday, July 21, 20218:29 AM(View: 312)
Con thiêu thân cứ thấy ánh sáng là bay thẳng vào, bóng đèn nóng nên cứ ngả ra chết tức khắc, nên mình mới đặt tên nó là con thiêu thân. Không biết bản năng nó thiệt là sao, nó tìm gì trong ánh sáng đèn? Thấy con này chết mà sao con khác cũng cứ bay vào?
Tuesday, July 20, 202111:56 AM(View: 206)
Ai biết được “Tâm Bình Thường” là đạo? Một chữ “Vô” cũng tối mặt, tối mày
Tuesday, July 20, 202110:54 AM(View: 393)
Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU: Bài Pháp BUÔNG BỎ tại Đạo Tràng San Jose, Sacramento và trên mạng Zoom ngày 18 tháng 7 năm 2021.
Sunday, July 18, 20218:37 AM(View: 63)
My dear friends, the suttas have expounded the truth very clearly, so why haven’t we complied with it? I pray that humans comply with the teaching of Buddhas, just like that have meekly obeyed the laptop and other devices of the world.
Friday, July 16, 202111:12 PM(View: 195)
Nếu nói đến công đức, thì công đức vô lậu của việc hành trì pháp tu “Tứ Vô Lượng Tâm” chính là nền tảng đưa vị đó tới quả vị Bồ-đề.
Wednesday, July 14, 20217:50 PM(View: 272)
Trong trống không là không có gì trong đó, Thể tĩnh lặng, đáy nền hiện tượng.
Wednesday, July 14, 20213:09 PM(View: 530)
Các bạn ơi, tại sao kinh nói rõ ràng như vậy mà chúng ta không vâng lời? Nguyện xin cho con người vâng lời chư Phật, cũng như con người rất ngoan ngoãn vâng lời cái máy laptop hay những máy móc khác của thế gian.
Wednesday, July 14, 20212:54 PM(View: 403)
Nhớ ngày xưa Thầy có dạy ngắm trăng. Thầy nói trong kinh có phương thức Quán nhật nguyệt, Quán ánh sáng, có Nhật triền tam muội. Rồi Thầy kể những kinh nghiệm tu tập trong thời gian Thầy gọi là “nhập thất bất đắc dĩ”.
Monday, July 12, 20211:41 PM(View: 157)
The dead-end road is really the road of life, the road of status, money and love, the road of desire, greed and passion. We spend all our short life serving status, money and love only to leave empty handed. Like the tiny sand crab on the edge of the Eastern Sea.
Monday, July 12, 20211:23 PM(View: 107)
Wir haben gelernt, dass sowohl das Nirvana als auch die Hölle in unserem Geist sind. Warum konzentrieren wir uns also nicht darauf, unseren Geist zu transformieren? Wenn wir einen unwissenden Geist tragen, während wir durch das Leben reisen, werden wir überall auf die Hölle treffen. Wenn wir Weisheit in unserem Geist tragen, wird jede Situation Nirvana sein. GER010 Bhikkhuni Triệt Như – Die Quelle des Glücks – Post 94: Wo ist der Schatz? - Übersetzt ins Deutsche von Katrin Becker
Saturday, July 10, 20217:55 AM(View: 111)
Wir müssen keine anderen Übungen mehr machen. Allein durch die Beobachtung der Leere des Geistes ist der Geist schon leer. Was soll denn noch gemacht werden? Der immer fließende Gedankenstrom, der lebenslang existiert hat, ist damit verschwunden.
Wednesday, July 7, 20214:13 PM(View: 479)
Con đường ngõ cụt. Chính là con đường đời. Con đường của danh, tiền và tình. Con đường của dục, của tham và ái. Để cả cuộc đời ngắn ngủi của mình phục vụ cho tình, tiền và danh, rồi ra đi tay không. Khác nào con dã tràng ở biển đông.
Wednesday, July 7, 20214:10 PM(View: 453)
Cuối cùng, con đường tu chỉ ở trong một sát na. Một sát na tỉnh thức. Một sát na biết sống. Là sát na đang là. Lúc nào cũng an trụ trong sát na đang là. Là an trụ niết bàn.
Wednesday, July 7, 20218:16 AM(View: 183)
Cái biết về Không, Nó không đến từ những phạm trù suy nghĩ. Ngoài tư duy, ngoài tâm thức, trí năng, Nó là cái biết của tâm như lặng lẽ, Không luận bàn, không xen kẽ biện phân.
Tuesday, July 6, 20213:07 PM(View: 165)
The sentence “the natural mind is the Truth” means that the essence of the mind is pure, vast, empty. It is enlightenment, suchness, emptiness.
Tuesday, June 29, 20214:10 PM(View: 635)
Xưa thiệt là xưa, thời những vua Hùng Vương mới dựng nước, có một vua Hùng Vương nhận một chàng thanh niên tài giỏi làm con. Nhưng về sau, vì hiểu lầm, vua đày Mai An Tiêm, vợ và con ra một hoang đảo...
Tuesday, June 29, 20214:01 PM(View: 756)
Trọn câu “Tâm bình thường thị Đạo” có nghĩa: chính tâm bản thể là trong sáng, thênh thang, trống rỗng, là thể tánh giác ngộ, là chân như tánh, là không tánh...
Sunday, June 27, 20211:10 PM(View: 193)
Egal welchen spirituellen Weg wir auswählen, wir müssen uns selbst auf die Probe stellen, ob wir alle drei erforderlichen Voraussetzungen: Verhaltensregeln, Samadhi und Weisheit gleichzeitig erfüllt haben? Dies ist der einzige Weg, der zur Befreiung führt.
Sunday, June 27, 202112:48 PM(View: 200)
This fount of wisdom transforms everything and becomes a clear fount of happiness and peace to those who accept to immerse themselves in this cool fountain of the mind. Let us quickly return to the fount of happiness, for it truly is our mind.
Saturday, June 26, 20218:05 AM(View: 241)
Tọa thiền trong vô sanh, Kinh hành trong vô ngôn, Tứ, tầm ta đoạn tuyệt, Niết bàn không còn xa.
Friday, June 25, 20217:38 PM(View: 221)
Bạch Thiện thệ, Xin Ngài hãy dạy cho con được hạnh phúc lâu dài. Như vậy Bàhiya ! Ông hãy tập những gì Như lai nói như sau:
Friday, June 25, 202111:30 AM(View: 304)
Những chia sẻ này chỉ là những trải nghiệm của riêng cá nhân chúng tôi mà thôi! Ở đây chúng tôi muốn nhấn mạnh từ “mới” để giúp vị nào phát tâm muốn xuất gia, hiểu đôi chút về tâm trạng của người mới bước vào ngưỡng cửa thiền môn.
Wednesday, June 23, 20218:08 AM(View: 795)
Có người nói đây là thời mạt pháp rồi. Nhưng giáo pháp vẫn hiển hiện khắp nơi, Tam Bảo vẫn thường trụ trên thế gian, thì vẫn là chánh pháp. Vậy ai không nhìn thấy Tam Bảo, thì đối với người đó, bây giờ là thời mạt pháp rồi.
Wednesday, June 23, 20217:54 AM(View: 697)
Nguồn suối trí tuệ này chuyển hóa tất cả, trở thành nguồn suối trong veo của hạnh phúc an vui cho người nào chịu đẳm mình trong dòng nước mát rượi của tâm. Vậy ta hãy mau quay về suối nguồn hạnh phúc, chính thật là Tâm mình.
Monday, June 21, 20216:59 AM(View: 243)
Ta tự mình thắp đuốc, Ngọn đuốc của chơn thiền, Chiếu sáng rộng, vô biên, Tình thương là bất diệt.
Wednesday, June 16, 20211:20 PM(View: 383)
Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU: Bài Pháp NHẪN tại Đạo Tràng Sacramento và trên mạng Zoom ngày 13 tháng 6 năm 2021.
Tuesday, June 15, 20218:51 PM(View: 258)
Ai dụng công tọa thiền, Cùng trong bốn oai nghi,
Tuesday, June 15, 20215:28 PM(View: 928)
Các bạn có bao giờ nhìn ngắm những giọt nước mưa đọng lại trên lá, trên hoa sau một cơn mưa rào? Mây vừa tan thì mặt trời xuất hiện, những tia nắng xuyên qua cành lá, chiếu sáng lên những giọt mưa, long lanh, lấp lánh...
Tuesday, June 15, 202110:52 AM(View: 188)
Đố ai biết làm sao để thấy như thật, Vật thế nào ta biết rõ không sai, Bên trong đó, không có tâm luận bàn phải trái?
Monday, June 14, 202111:10 AM(View: 326)
Whichever gate we choose to enter when we start the journey of transforming our mind, we need to constantly test ourselves that we are simultaneously covering the three aspects of Precept, Stillness and Wisdom in our practice. This is the only way that leads to liberation.
Thursday, June 10, 20218:17 AM(View: 320)
Ai miên mật dụng công Ngày đêm không mệt mỏi Ở đây và bây giờ Tánh biết càng vững chắc ...
Thursday, June 10, 20218:03 AM(View: 887)
... dù chúng ta bước vào con đường chuyển hóa tâm mình, bằng cửa nào cũng vậy, chúng ta vẫn phải trắc nghiệm lại mình, tròn đủ ba mặt: Giới- Định- Huệ đồng thời, mới là giải thoát.
Tuesday, June 8, 20217:29 AM(View: 279)
Today, I would like to introduce you to this “think Buddha, think Dhamma, think Sangha” method of practice, a very simple method that does not require “Stillness (samādhi) or Wisdom (paññā)”.
Monday, June 7, 20218:38 PM(View: 278)
Ta uống trà chỉ giữ “Không Lời,” “Không suy nghĩ,” Niệm tư duy chẳng khởi dậy một sát na, Đấy là cách uống trà, không xa rời cốt tủy, Ý Tổ sư từ Ấn đến Trung Hoa!
Wednesday, June 2, 20212:22 PM(View: 1017)
Hôm nay, xin giới thiệu phương thức tu tập đơn giản, không đòi hỏi “Định hay Tuệ”, đó là Niệm Phật, Niệm Pháp, Niệm Tăng.
Tuesday, June 1, 20213:23 PM(View: 440)
Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU: Bài Pháp Ý NGHĨA NGÀY PHẬT ĐẢN tại Đạo Tràng Sacramento và trên mạng Zoom ngày 23 tháng 5 năm 2021.
Tuesday, June 1, 20217:58 AM(View: 377)
Tâm, sắc pháp mất, còn như ảo hóa, Trong thật tướng vạn pháp không nhân, không ngã. Hàng ngàn vạn lời thơ làm động đất, kinh thiên...
Tuesday, June 1, 20216:52 AM(View: 387)
Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU: Bài Pháp ngày PHẬT ĐẢN 2021 tại Tổ Đình Tánh Không và trên mạng Zoom ngày 29 tháng 5, 2021
Monday, May 31, 20217:46 PM(View: 387)
Ni sư TRIỆT NHƯ : Bài Pháp ngày PHẬT ĐẢN 2021 tại Tổ Đình Tánh Không và trên mạng Zoom ngày 29 tháng 5, 2021
Sunday, May 30, 202111:10 PM(View: 420)
Once our practice fuses into bare observation, we attain the empty mind, and therefore what else is there to be said? The ever flowing stream of the mind that has gone on for many lifetimes has disappeared without trace.
Sunday, May 30, 20211:00 PM(View: 324)
Mitgefühl, Weisheit und Tapferkeit sind praktische Ergebnisse der Errungenschaft Buddhas. Wir können ruhig auf sie setzen. Wir brauchen keine Angst zu haben, den Fehler zu machen oder in die Irre zu gehen.
Wednesday, May 26, 20215:55 PM(View: 917)
Chỉ cần đi tới bước quan sát trống rỗng tâm thì tâm trống rỗng, còn gì để nói nữa? Tức là cái “dòng sông tâm tuôn chảy mãi” qua nhiều đời tới đó là biến mất, không còn bóng dáng.
Tuesday, May 25, 20216:03 PM(View: 537)
Nhân ngày lễ Phật Đản, chúng ta nghĩ tưởng về vị khai sáng đạo Phật với lòng biết ơn qua hai truyền thống: Lịch sử và huyền thoại, để nhận ra rằng truyền thống nào cũng mang lợi lạc đến cho chúng sanh.
Tuesday, May 25, 20217:55 AM(View: 429)
Xoa dịu niềm khổ đau, Không thể đến nơi chốn xa xôi thần bí, Bằng những lời cầu nguyện tinh vi.
Sunday, May 23, 202110:16 PM(View: 531)
We are fellow travellers on the spiritual path, a path that leads us back to our old home, a place of safe refuge, a place where sorrow, suffering, aging, sickness and death are absent. This place is also our fount of happiness.
Wednesday, May 19, 20218:25 PM(View: 495)
Bhikkhuni Triệt Như - Sharing From The Heart No 99: COMPASSION - WISDOM - FORTITUDE Translated into English by Hoàng Liên Narrated by Phương Quế
Tuesday, May 18, 20218:52 PM(View: 1642)
Hôm nay, nhân mùa tưởng niệm công đức của đức Phật, chúng ta sẽ cùng nhau nhắc lại những giọt nước trong veo chảy từ suối nguồn minh triết của bậc Giác Ngộ. Loạt bài tiếp theo hi vọng sẽ là những giọt suối mát trong veo, xin dâng tặng cho các bạn thiền hữu duyên.
Monday, May 17, 20217:59 PM(View: 706)
Trong bài chia sẻ này chúng ta cùng nhau tìm hiểu khái quát về ảnh hưởng của nghiệp tác động vào cái chết của mỗi người, nhất là tìm hiểu thế nào là nghiệp nặng, thế nào là nghiệp nhẹ?
Monday, May 17, 20213:59 PM(View: 597)
Thế hệ mới, ta học thiền thảo luận, Làm lượng giá để đo mức huân tu Lý và Hạnh phải đầy đủ của thiền sinh trong nhóm. Ta không muốn mình trở thành nhà thiền dỏm, Nói lý tài, mà thực hành chẳng giống ai. Như thế ấy, thật uổng công thầy dạy.
Monday, May 17, 20218:31 AM(View: 669)
This paper is about the self and how it is related to suffering. The two are not often associated, however we will show how the self arises and concurrently how suffering arises.
Sunday, May 16, 20218:47 AM(View: 459)
Wir sollen die wahren Absichten Buddhas in diesem Schatz erkennen und sie entsprechend in Praxis umsetzen, um unseren eigenen Schatz zu kultivieren.
Sunday, May 9, 20216:40 AM(View: 359)
Chân thật biết là không phải biết bằng suy nghĩ, Bằng suy tư, biện luận là cái biết của tư duy.
Thursday, May 6, 202110:59 PM(View: 565)
Ngày Xuân Nói Chuyện Thiền Kỳ 2
Thursday, May 6, 202110:55 PM(View: 495)
Ngày Xuân Nói Chuyện Thiền Kỳ 1.
Monday, May 3, 202110:42 PM(View: 586)
Cái biết không nhị biên Là cái “biết không lời,” Nhìn, ngó biết khắp nơi, Nghe biết đều nhận tới, Xúc chạm đều nhận ra, Nhưng tâm chẳng dính mắc
Sunday, May 2, 20217:20 PM(View: 443)
Wenn Sie den Einfluss des Lebens überwinden wollen und uns nicht den verführerischen und widersprüchlichen Lebensereignissen beugen wollen, müssen wir die ultimative Natur des Lebens, die Illusion und Leere sehen. Infolgedessen wird unser Geist zu einem stillen Punkt ankommen, an dem er alle Dinge "als solche" sieht (ultimative Wahrheit).
Sunday, May 2, 20215:01 PM(View: 891)
Hôm nay, cảm niệm ân đức của Phật, của chư Tổ Thiền đức, của Thầy, con cúng dường lên Tam Bảo một đóa hoa tâm này. Con cũng riêng dâng tặng món quà nhỏ này cho người hữu duyên.
Wednesday, April 28, 202110:08 AM(View: 1079)
Người xưa thường ca ngợi Đức Phật là một người hoàn hảo, bằng 3 phẩm hạnh: Bi - Trí - Dũng. Hôm nay chúng ta thử tìm hiểu xem 3 phẩm hạnh đó là gì và làm sao đạt được?
Tuesday, April 27, 202110:17 AM(View: 816)
DISC 6 : 1. KINH BÀHIYA: 00:00 2. TÂM TRONG ĐẠO PHẬT: 44:06 3. CHỤP HÌNH LƯU NIỆM: 2:18:36
1,371,894