HỘI THIỀN TÁNH KHÔNG TRUNG ƯƠNG

    Thích Nữ Hằng Như: Tìm Hiểu Ý Nghĩa “Niết-Bàn” Trong Đạo Phật

    Friday, August 21, 20202:28 PM(View: 1364)

    TÌM HIỂU Ý NGHĨA “NIẾT-BÀN”

    TRONG ĐẠO PHẬT
    Tìm Hiểu Ý Nghĩa “Niết-Bàn” Trong Đạo Phật

     I. DẪN NHẬP

                Khái niệm Niết-Bàn không phải là sản phẩm bắt nguồn từ Phật Giáo, mà nó đã xuất hiện từ thời cổ đại Ấn Độ khoảng hơn 4,000 năm trước Tây Lịch. Trong Luận Triết Học Upanishads là bộ kinh cuối cùng của nền văn học Vệ-Đà, được dịch là Áo Nghĩa Thư, đã sử dụng khái niệm Niết-Bàn để chỉ trạng thái hòa nhập của linh hồn cá nhân gọi là “Atman” vào với linh hồn vũ trụ“Brahman” . Kinh Vệ-Đà cho rằng con ngườilinh hồn.  Khái niệm linh hồn này gọi là tiểu ngã, là atman. Thời đó, người ta tin có đấng Brahman là một đấng thần linh giống như Thượng đế, Hóa công hay Tạo hóa = God of Creation, Creator, có quyền năng tạo ra vũ trụ và muôn loài. Trong ý nghĩa này Niết-Bàn được đồng nhất với đại ngã Brahman.

                Sau này, trong giáo lý Phật đà, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cũng sử dụng danh từ Niết-Bàn, nhưng mang nội dung khác biệt so với khái niệm về Niết-Bàn trong Áo Nghĩa Thư. Khái niệm Niết-Bàn trong Phật Giáo được xem như là một cuộc cách mạng trong lịch sử tư tưởng Ấn Độ, đem lại niềm tin tưởng mới, sắc diện mới, cùng sức sống mới cho con người theo lối sống Phật Giáo. Thế nào là sức sống mới, là sắc diện mới? Chúng ta thử cùng nhau tìm hiểu vấn đề này qua chủ đề “Tìm Hiểu Ý Nghĩa ‘Niết-Bàn’ trong Đạo Phật ” như thế nào?

     

    II. NIẾT BÀN LÀ GÌ?

                Niết-bàn là chữ phát âm từ nguyên gốc tiếng Sanskrit là Nirvana, tiếng Pāli là Nibbāna.

                - Nir (Niết) nghĩa là “ra khỏi”; vana (bàn) nghĩa là “rừng”. Nirvana nghĩa là ra khỏi khu rừng u mê, tăm tối, phiền não.

                Trong kinh điển Phật Giáo có nhiều từ ngữ ám chỉ Niết-bàn như: Chân như, viên tịch (hoàn toàn vắng lặng), viên giác, vô vi, vô sanh, chấm dứt sanh tửbất tử, cứu cánh, tuyệt đối an tịnh, giải thoát, (qua) bờ bên kia,  không còn trở thành, không thuộc duyên khởi, ngọn lửa hoàn toàn bị dập tắt, đoạn tận toàn bộ tham ái v.v… Những ý nghĩa này nhằm chỉ trạng thái tâm thể hoàn toàn vắng lặng, dứt triệt vô minh phiền não của người đạt đạo.

                Dùng từ ngữ quy ước của thế gian để giải thích hay định nghĩa về một chân lý siêu việt chỉ có thể tạm giải thích ở mức độ tương đối, bởi “thái độ sống” của người đạt đạo, hay “trạng thái tinh thần” của người giác ngộ chỉ có bản thân người đó biết mà thôi, và trạng thái đó thực chất tự nó không có tên gọi, nó là nó, là như vậy, người ta tạm đặt cho nó một cái tên gọi là Niết-bàn. Niết-bàn phải thông qua trí huệ bát nhã. Niết-bàn và trí huệ bát nhãhai mặt của một đồng tiền. Niết-bàn là trạng thái tinh thần của một người đã đạt trí huệ vô sư, và ngược lại bát nhãtrí huệ của người đã chứng đắc Niết-bàn. Người chứng đắc Niết-bàn được xem là một vị toàn giác.

                Mặc dù, Niết-bàn là mục tiêu tu hành nhằm đạt cứu cánh của mọi trường phái Phật Giáo. Nhưng Niết-bàn không phải là kết quả của bất kỳ cái gì. Nếu nó là kết quả thì phải có nhân tạo ra nó. Và nếu như thế, thì Niết-bàn thuộc về pháp duyên khởipháp hữu vi. Những gì thuộc về duyên khởi, hữu vi, vô thường, thuộc pháp thế gian thì chịu luân hồi sinh tử, không đúng với ý nghĩa của Niết-bàn là vô vi, vô sanh, thường hằng, bất tử, vượt ra ngoài hiện tượng thế gian. Với ngôn ngữ thế gian, tạm giảng nghĩa Niết-bàn là trạng thái tâm thức đã thanh lọc hết mọi phiền não, giải thoát tất cả mọi khổ đau, tận diệt hoàn toàn mọi tham ái, không còn sân hậnvô minh. Trạng thái an tịnh tuyệt đối này không còn bị bốn tướng: sanh, già, bệnh, chết chi phối, thoát khỏi luân hồi sinh tử trong ba đường sáu cõi. Trạng thái này có thể đạt được khi con người còn đang sống, thuật ngữ gọi là Hữu Dư Niết-bàn hay Hữu Dư Y Niết-bàn, hoặc khi con người đã chết gọi là Vô Dư Niết-bàn hay Vô Dư Y Niết-bàn.

              

    III. CÓ BAO NHIÊU LOẠI NIẾT-BÀN?

            Bản thể tuyệt đối của Niết-bàn là bốn đặc tínhThường-Lạc-Ngã-Tịnh”, trái ngược với đặc tính của hiện tượng thế gian“Vô thường-Khổ-Vô ngã-Bất tịnh”. Do trình độ giác ngộ mỗi người mỗi khác,  nên trong kinh chia ra bốn loại Niết-bàn. Đó là: Hữu Dư Niết-bàn, Vô Dư Niết-bàn, Tự tánh Niết-bàn và Vô trụ xứ Niết-bàn.

             1. Hữu Dư Niết-bàn:  Là trạng thái tâm của các bậc thánh nhân đã dứt sạch phiền não, đoạn tận tham sân si, không còn tái sinh trong ba cõi… Nhưng vì còn sống trên thế gian, còn thân của nghiệp báo dư thừa, nên vẫn phải chấp nhận khổ do chịu nghiệp cũ để lại, gọi là “hữu dư y”. Vì dụ như Đức Phật bị Đề-Bà- Đạt-Ma lăn đá làm chảy máu ngón chân của Ngài, như tôn giả Mục-Kiền-Liên là thánh đệ tử thần thông đệ nhất của Đức Phật bị người ngoại đạo đánh chết, như tôn giả Angulimala dù đã đắc quả A-La-Hán vẫn phải chịu quả báo bị người ta chọi đá bị thương nặng vì nghiệp sát của ông trước khi xuất gia. Như vậy hành giảchứng đắc Hữu Dư Y Niết-bàn chỉ thoát được cái khổ cái đau về thân một cách tạm thời khi an trú sâu trong thiền định.

            2. Vô Dư Niết-bàn: Vị A-La-Hán đã dứt sạch phiền não hữu lậu, tận diệt gốc rễ của ba nghiệp bất thiện tham sân si, xa lìa tất cả si mê, đạt sự tĩnh lặng, chứng Niết-bàn khi còn sống. Sau khi thân hoại mạng chung không còn mang thân nghiệp báo sẽ không còn tái sinh, nhập Vô Dư Niết-bàn. Loại Niết-bàn này trong kinh còn gọi là Bát-Niết-bàn (parinirvãna).

            3. Tự tánh Niết-bàn: Mỗi người chúng ta đều có sẵn thể tánh thanh tịnh sáng suốt tròn đầy, chỉ vì vô minh phiền não che lấp nên tánh sáng không hiển lộ. Khi mê lầm chấp ngã biến mất thì đó là Niết-bàn. Cho nên mới nói Niết-bàn vốn sẵn có, nó không phải là kết quả của tu tập mới có. Nhưng nếu con người không nhận ra tự tánh của mình thì không bao giờ biết được hương vị của Niết-bàn là như thế nào.

             4. Vô trụ xứ Niết-bàn:  Quan niệm mở rộng của Niết-bàn dựa trên khái niệm Bồ-tát [bodhisattva (Skt) hay bodhisatta (P)]. Vô trụ xứ Niết-bànquan niệm Bồ-tát chứng đắc Niết-bàn không trụ vào một nơi, một chốn nào. Khi giác ngộ các Ngài phát nguyện dấn thân vào lục đạo giáo hóa chúng sanh, lấy sanh tử phiền não của chúng sanh làm cảnh giới sống của mình. Các Ngài lao vào biển khổ để cứu khổ mà tâm các Ngài vẫn triệt an tự tại, với phát nguyện rộng lớn: “Bất trụ Niết-bàn, đời đời thừa hành Bồ tát đạo”. Tuy ra vào sanh tử nhưng lúc nào các Ngài cũng tự tại vô ngại như đoạn văn diễn tả trong bài  Bát Nhã Tâm Kinh: “vô sở đắc cố, Bồ-đề-tát-đỏa y Bát nhã ba-la-mật-đa cố,  tâm vô quái ngại, vô quái ngại, cố vô hữu khủng bố, viễn ly điên đảo mộng tưởng, cứu cánh Niết-bàn…”.  Ở đây các vị Bồ-tát đã đạt được cứu cánh Niết-bàn, nên tự tại, thong dong ra vào chỗ điên đảo mê muội giáo hóa chúng sanh không gặp trở ngại.

            Tóm lại, Hữu Dư Niết bànVô Dư Niết Bàn theo quan niệm của hệ thống Nam truyền, Theravàda. Còn Tự tánh Niết-bàn và Vô trụ xứ Niết-bàntheo quan niệm của hệ thống Phát triển Bắc truyền.

              

    IV. LÀM SAO ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC NIẾT-BÀN?

           Chúng ta đã biết Niết-bàn có thể chứng nghiệm được ngay trong xác thân khi chúng ta còn sống trong thế giới hiện tại này. Nhưng tại sao chúng ta không nhận ra nó? Đó là do hằng ngày, lúc nào chúng ta cũng khởi tâm điên đảo, tham ái, phân biệt, chấp trước, chấp ngã, tham sân si, phiền não… Những thứ này đã cắt đứt cội nguồn thanh thản, an vui, giải thoát là Niết-bàn.

           Con người bấy lâu nay đã huân tập không biết bao nhiêu là khổ ưu, phiền não. Tâm phàm phu hoạt động mạnh mẽ che lấp phần tâm linh vắng lặng bình yên vốn có sẵn trong mỗi con người chúng ta. Đối với giáo lý nhà Phật thì con người có thể giải thoát khỏi những khổ đau, sinh tử luân hồi bằng các nỗ lực tự thân tu tập.

    - Trước hết phải nên làm những việc lành, tránh hành xử hung ác, và tự thanh tịnh hóa tâm ý của mình như lời Phật dạy trong Kinh Pháp Cú, Phẩm Phật Đà: “Không làm mọi điều ác. Thành tựu các hạnh lành. Tâm ý giữ trong sạch. Chính lời chư Phật dạy”.

                - Học, hiểu rõthực hành bốn chân lý nền tảng của Phật giáo. Đó là bài học “Tứ Diệu Đế”. Đức Phật dạy rằng tất cả chúng sanh sinh ra ở cõi đời này không ai là không khổ. Con người dù giàu hay nghèo đều không thoát khỏi khổ do sinh, già, bệnh, chết chi phối. Không được sống gần gũi với người mình yêu thích, ngược lại phải sống chung hay bị bắt buộc gặp mặt những người mình oán hận không ưa nên khổ. Có ai không hề bị những ưu sầu khổ não trong tâm dày vò?  Và vì chấp thủ năm uẩn nên thân-tâm của con người phải chịu khổ dài dài. Cho nên khổ là sự thật thứ nhất gọi là “Khổ đế”. Các khổ này không phải tự dưng có. Khổ do một hay nhiều nguyên nhân gây ra. Đó là sự thật thứ hai gọi là “Tập đế”. Tất cả những hiện tượng trên thế gian không thực chất tính nên nó vô thường. Với đặc tính này nên khổ hay nguyên nhân của khổ có thể đoạn trừ . Đây là là sự thật thứ ba gọi là “Diệt đế”. Để đạt được cứu cánh thoát khổ Đức Phật dạy 8 phương cách, trong kinh gọi là Bát Chánh Đạo. Đây là sự thật thứ tư gọi là “Đạo đế”. Tám phương cách hay Bát Chánh Đạo của Đạo đế là:

           1) Chánh kiến: Chánh là ngay thẳng đúng đắn, kiến là trông thấy hiểu biết . Chánh kiến là sự nhận thức sáng suốt mọi vấn đề hợp với đạo đức gia đình xã hội. Ở đây, chánh kiến là cái nhìn thấu đáo nhận ra đời sống của người tu tập là phải lìa xa những việc xấu ác hại người, luôn thực hành những điều thiện lành có lợi cho mình và cho người. Nhận ra bốn chân lýĐức Phật đã giảng dạy thành công cho các vị đệ tử, đó là “Tứ Diệu Đế”.

          2) Chánh tư duy:  Là suy nghĩ chân chánh, hợp với lẽ phải, hiểu rõ thuyết nhân quả, hiểu rõ nỗi khổ nào cũng có nguyên nhân. Thông suốt ý nghĩa “Tứ Diệu Đế”.

         3) Chánh ngữ: Lời nói chân thật không gian dối, công bình, có ích lợi cho việc tu thân tích đức. Lời nói nhẹ nhàng không hung dữ gây tổn thương người khác.

         4) Chánh Nghiệp: Những hành động có tác ý hằng ngày cần phải sáng suốt, từ bi, không hại người, hại vật, hại môi trường. Giữ ba nghiệp thân khẩu ý luôn được trong sạch.

          5) Chánh mạng: Nuôi thân mạng mình bằng nghề nghiệp chân chánh. Không hành nghề đồ tể giết thú vật, không bán chất say nghiện, không hành nghề chế tạo vũ khí giết người, không buôn bán hàng lậu, quốc cấm v.v… Giữ gìn thân thể khỏe mạnh bằng cách ăn uống điều độ, tránh xử dụng những chất kích thích gây ghiền nghiện có hại cho sức khỏe. Tránh ăn những món liên hệ đến nghiệp sát sinh. Ngủ nghỉ đầy đủ giúp tinh thần được an ổn khỏe khoắn v.v…

         6) Chánh tinh tấn: Siêng năng, chuyên cần một cách chân chính thẳng tiến đến mục đíchlý tưởng mà Phật đã dạy. Hăng say làm việc chánh đáng tốt lành mang lợi ích cho người và cho mình. Tránh làm những điều xấu ác lợi mình, hại người.

          7) Chánh niệm: Nhớ, nghĩ, biết chân chánh. Ở đây chánh niệm có nghĩa là cái “biết chân chánh”. Biết chân chánh là “biết không lời nói thầm trong não” tức là cái biết không có sự chen vào của Ý Căn, Ý Thức hay Trí năng (tâm ba thời)… mà là sự nhận biết trong sáng của tánh giác. Đó là cái biết “đang là” khi giác quan tiếp xúc đối tượng. Cho nên chánh niệm có thể hiểu là “cái biết ngay bây giờ và ở đây”.

          8) Chánh định: Tu tập thiền định. Thực tập từng bước một. Ban đầu tập thiền chỉ (Samatha) còn có chú tâm chú ý một đối tượng để gom tâm về một mối. Bước thứ hai là “thầm nhận biết đối tượng”, tức chủ đề thực tập. Bước thứ ba là “chánh niệm tỉnh thức”, biết tất cả những gì xảy ra trên thân tâm và môi trường bên ngoài nhưng không dính mắc (ly hỷ trú xả). Bước thứ tư tâm hoàn toàn yên lặng,  ngôn hành (tầm tứ) yên lặng, ý hành (thọ tưởng) yên lặng, thân hành (tịnh tức) yên lặng. Chánh địnhthực tập thiền định theo đúng chánh pháp, tuần tự trải qua bốn tầng định. Tầng định cao nhất là “Định bất độngtương ưng với Chân Như định, hay Vô trụ định. Bấy giờ trí huệ bát nhã phát huy.

           Giáo lý  đưa đến việc thực hành “Bát Chánh Đạo” này được quy thành ba môn học: Giới, Định, Huệ. Thực hành Giới và Định đưa tới trí huệgiải thoát khỏi sự vô minh mê muội, dẹp được khổ đau vì ích kỷ đạt tới cảnh giới Niết-bàn. Giới ở đây là Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Định là Chánh niệm, Chánh định, Huệ là Chánh kiến, Chánh tư duy. Chánh tinh tấn thì có mặt trong tất cả Giới, Định, Huệ.

             

    V. GÚT LẠI

          Niết-bàn không phải là một nơi chốn, không phải là cảnh giới trong không gian hay thực tế ngoài đời.  Niết-bàn không ở trên trời, không ở trong mây, trong trăng, trong sao. Niết-bàn không ở trên cành cây, ngọn cỏ, hoa lá. Niết-bàn không ở dưới lòng đất hay trên sông hoặc ngoài biển lớn. Niết-bàn không ở đâu cả. Nếu vậy, chẳng lẽ Niết-bàn là hư vô là không thực có? Không phải thế! Niết-bàn có thật mà không ở đâu cả, nó chỉ được nhận ra qua tâm của người giác ngộ. Tạm ghi lại một vài điều do các bậc Thầy Tổ kinh nghiệm cho biết thì:

           - Về mặt siêu hình, Niết-bàn là sự giải thoát mọi khổ đau. - Về mặt tâm lý, Niết-bàn đoạn trừ lòng ích kỷ của bản ngã, giải thoát mọi tri kiến, đạt tứ vô lượng tâm: từ, bi, hỷ, xả.  - Về mặt đạo đức, Niết-bàn đoạn tận toàn bộ lậu hoặc tham sân si…

         Như vậy Niết-bàn là một đạo quả, một chứng ngộ, một trạng thái tinh thần với trí tuệ rốt ráocon người đạt được. Đó là sự thành tựu tối thượng của sự chuyển hóa nhận thức, từ quy ước sang nhận thức tối hậu vượt ra khỏi biên giới thế gian. Niết-bàn là trí tuệ rốt ráo (bát nhã) được biểu lộ qua sự thoát khổ, giác ngộ, giải thoát của một bậc chứng đạo, ra khỏi vòng luân hồi sinh tử./.

    THÍCH NỮ HẰNG NHƯ
    (Chân Tâm thiền đường - August 20-2020)
    Reader's Comment
    Sunday, August 30, 202012:50 AM
    Guest
    Cám ơn Ni sư đã giải thích về chủ đề trên. Chúc Ni Sư vui vẻ và an lạc.
    Tâm Hùng
    Monday, August 24, 20205:51 PM
    Guest
    Tâm Hùng mến;
    Kinh Tạp A-hàm, ĐP dạy: "Sự tận diệt tham, tận diệt sân, tận diệt si (vô minh) đó gọi là Niết-bàn"-Trường Bộ kinh, Kinh Đại Bát Niết-bàn ghi: "Niết-bàn là giải thoát tham sân, si". Muốn không còn tham, sân, si thì hành giả phải đoạn trừ "chấp ngã" (không còn dư tàn). Hòa Thượng Thích Thiện Siêu cũng giảng rằng: "Vô Ngã là Niết Bàn". Bài viết của Ngài đăng trên trang nhà Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam. Tâm Hùng có thề đọc thêm chi tiết hơn.
    Còn nếu đã chắc chắn đạt được 8 định, không còn tham sân si, thì lẽ ra hành giả đạt được trạng thái NB như trong kinh mô tả, nhưng đạt được 8 định mà vẫn nằm trong tiến trình luân hồi theo lý mà nói thì các hành giả đó vẫn còn dính mấc còn đắm chìm trong hỷ lạc. Dính mấc thích thú chính là nguyên nhân cho việc tái sanh vì vẫn còn cái ngã, cái ta chìm đấm mong muốn. Theo Cò, thì Câu trả lởi ở đây là cần phải tu tập thiền định và thiền quán. Thiền định giúp tâm yên lặng (lậu hoặc cũ nằm yên, lậu hoặc mới không khởi động) còn thiền Quán (Huệ) giúp tâm nhận thức về vô thường, khổ, vô ngã không bị dính mắc với các pháp hữu vi, lìa xa (xuất ly) vối mọi tham luyến hiện tiền. Được như thế trạng thái NB có cơ hội thành tựu. Chúc Tâm Hùng vui vẽ hạnh phúc.
    Sunday, August 23, 20206:24 AM
    Guest
    Ni sư kính mến,
    Một hành giả có dạt được bát định thì vẩn nằm trong tiến trình luân hồi thì thiền định có đưa hành giả đến trang thái niết bàn không? Kinh nhờ Ni sư giải thích.
    Chúc Ni sư an lạc.
    Send comment
    Off
    Telex
    VNI
    Your Name
    Your email address
    Wednesday, February 24, 20214:41 PM(View: 322)
    Xâu chuỗi bồ đề A la hán đạo có 16 hột bồ đề. Còn cái sợi chỉ màu đỏ xuyên suốt con đường đi, mình có thể xem như là cái gì? Chúng ta thử đối chiếu lại với xâu chuỗi bồ đề của Đức Phật, có điểm nào giống và điểm nào khác?
    Wednesday, February 24, 20213:54 PM(View: 98)
    Thân này luôn chuyển động Tế bào sanh diệt từng giây Có sanh ắt lão bệnh tử Không sao thoát khỏi vòng quay
    Sunday, February 21, 20219:45 AM(View: 81)
    Lý tưởng Thiền để thoát khỏi trần lao, Trong sáu cõi ta không còn ra vào lục đạo, Là phải dứt nhân luân hồi sinh tử, Vốn được xây trên bốn tiềm năng lậu hoặc
    Wednesday, February 17, 20217:03 PM(View: 837)
    ... những giai đoạn lần lượt tiến tới giác ngộ tối thượng của Đức Phật Thích Ca mà kinh điển còn ghi lại. Cô đã tạm kết nối lại thành một xâu chuỗi, đặt tên là xâu chuỗi Bồ Đề Có một câu hỏi đặt ra cho mình: Còn sợi chỉ đỏ, xuyên suốt 15 hột bồ đề là cái gì?
    Wednesday, February 17, 20211:09 PM(View: 248)
    Vị này không quán sắc là tự ngã, không quán tự ngã là có sắc, không quán sắc là trong tự ngã, không quán tự ngã trong sắc, không quán thọ ... không quán tưởng ... không quán hành ... không quán thức là tự ngã, không quán tự ngã là có thức, không quán thức trong tự ngã, không quán tự ngã trong thức. Như vậy, này các Tỳ kheo, là không bị lôi cuốn trong các pháp hiện tại.
    Monday, February 15, 20214:22 PM(View: 138)
    Ở trong cái Bị Sanh Lại tìm cái Bị Sanh Ở trong đời rối ren Lại tìm cái lăng xăng Vậy thì làm sao vui?
    Monday, February 15, 20214:12 PM(View: 178)
    Trên tánh giác thiền gia, Cái đang là xuất hiện. Ngã kiến biến dạng mất, Như thật tri rõ ràng, Tánh giác thường rõ sáng, Chấm dứt kiếp lang thang.
    Wednesday, February 10, 20216:59 PM(View: 502)
    Con đường tu của mình chỉ là làm sao giữ được tâm bất động trong thế gian luôn luôn biến động này. Thì mùa xuân mới trọn vẹn là mùa xuân. Thì mùa nào cũng là mùa xuân. Thì mỗi người mới có một đóa hoa tâm cúng dường lên Tam Bảo.
    Wednesday, February 10, 20214:58 PM(View: 253)
    Đề tài "Năm mới, Làm mới đời sống" đối với quý vị thiền sinh, thực ra chỉ là một đề tài nhắc nhở chúng ta dừng tâm lại, đừng phóng tâm ra ngoài, tức không suy nghĩ lung tung, bởi vì sự suy nghĩ lung tung này khiến cho sóng tâm không lúc nào được tĩnh lặng
    Wednesday, February 10, 20214:45 PM(View: 273)
    Xưa thiền bí truyền, nay thiền đại chúng. Xưa thiền chuyên tu, nay thiền mọi cảnh. Xưa thiền lìa thế, nay thiền nhập thế.
    Wednesday, February 10, 20212:56 PM(View: 205)
    Sunday, February 7, 20219:27 AM(View: 162)
    Ai lão thông như thật kiến, Hiện đời dứt oan khiên, Cửa Vô tướng tiến gần, Thân tâm đầy sức sống. Bi, Trí đồng thể hiện, Phật tri kiến không xa
    Friday, February 5, 202111:30 AM(View: 209)
    Đạo Phật là đạo trí tuệ Phật bảo: đến đây để thấy, Để nghe, để hiểu, để hành, Để chính tự mình chứng nghiệm.
    Friday, February 5, 202110:16 AM(View: 265)
    Não bộ là một cơ chế vật chất nằm trong hộp sọ, gồm có nhiều tỉ tế bào thần kinh (Neuron). Nhưng nó quan trọng là chỗ gá nương của cái TÂM.
    Tuesday, February 2, 20219:24 AM(View: 305)
    Phật pháp luôn có hai mặt: Tục Đế và Chân Đế. Tục Đế là những gì nói, lý giải, hiểu được, gọi là chân lý qui ước như văn tự, ngôn ngữ, sắc tướng, âm thanh…
    Sunday, January 31, 20215:32 PM(View: 227)
    Thấy sắc, tâm dính sắc, Nghe tiếng, tâm kẹt tiếng, Thì muôn vạn não phiền, Cứ luân phiên khởi dậy,
    Wednesday, January 27, 20215:39 PM(View: 721)
    Thiền sư Bankei (người Nhật) với tâm từ bi và trí tuệ, đã chuyển hóa được tâm của người đệ tử. Như vậy, khi mình chưa chuyển hóa được chính mình, là vì mình chưa đủ trí tuệ, vì thế mình chưa chuyển hóa được người khác, cũng vì mình chưa đủ trí tuệ và từ bi.
    Monday, January 25, 20218:22 PM(View: 313)
    Ngoài suy nghĩ, ngoài tất cả lời, Thường chiếu diệu khắp nơi. Như mặt trời buổi sáng, Xua tan bóng đêm dài ảm đạm của vô minh.
    Saturday, January 23, 20214:39 PM(View: 273)
    Đau khởi lên ta biết, Bị cười chê cũng biết. Làm chủ được cảm thọ, Không thọ, không khát ái, ....
    Friday, January 22, 20218:41 PM(View: 293)
    Kính Bạch Thầy, Con ghi lại mấy dòng nầy để kính tạ ơn Thầy đã nhổ đinh tháo chốt cho con khỏi bị vướng kẹt bao nhiêu năm. Đồng thời để chia sẻ kinh nghiệm cùng các bạn thiền sinh cũng bị kẹt như con, biết tự nhổ đinh tháo chốt mà vượt qua. Con, Không Chiếu
    Wednesday, January 20, 20217:24 PM(View: 743)
    Chúng ta cũng nên suy gẫm truyện này, xem như một câu “công án” cho mình. Khi nào mình “nghe” được rõ ràng “vô tình thuyết pháp”, xem như khi đó mình đã “thấy” Đức Phật Thích Ca đang cầm cành hoa giơ lên trước hội chúng, trong đó có mình.
    Wednesday, January 20, 20215:52 PM(View: 615)
    TỔNG KẾT CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU GIỮA ĐẠI HỌC TÜBINGEN (GERMANY) VÀ HỘI THIỀN TÁNH KHÔNG (USA) TỪ 2007 ĐẾN 2013 VỀ ĐỀ TÀI “ TƯƠNG QUAN THỰC NGHIỆM GIỮA THIỀN VÀ CÁC ĐỊNH KHU NÃO BỘ
    Wednesday, January 20, 202111:06 AM(View: 402)
    Nói về Tâm, thế gian thường cụ thể hoá nó bằng những suy tư nghĩ tưởng và những trạng thái vui buồn. Xin tạm phân tích như sau: ...
    Friday, January 15, 20216:00 PM(View: 299)
    Vui buồn cũng qua đi Tâm không lo nghĩ gì Quá khứ là dĩ vãng Tương lai mộng mơ chi
    Friday, January 15, 202111:29 AM(View: 238)
    Ai lão thông như thật kiến, Hiện đời dứt oan khiên, Cửa Vô tướng tiến gần, Thân tâm đầy sức sống. Bi, Trí đồng thể hiện, Phật tri kiến không xa. Tathatā thường trong ta, Muốn Về Nhà do nơi ta
    Wednesday, January 13, 20211:24 PM(View: 757)
    Khi qua tới bờ kia rồi, cũng phải buông chiếc thuyền Bát nhã, mới bước vô nhà - ngôi nhà xưa của mình. Khi xưa Thầy dạy: vào nhà rồi, phải mở toang các cửa, phải bước ra ngoài trời, thấy người khác còn loay hoay tìm bè, mình phải chèo thuyền trở qua rước người hữu duyên vượt biển.
    Tuesday, January 12, 20216:30 PM(View: 633)
    Ba Bước Tu Thiền của Tôi: 1. Thấy Niệm - 2. Dừng Niệm - 3. Làm Chủ Niệm
    Monday, January 11, 20211:49 PM(View: 428)
    Từ độ ấy, em trăng tròn đôi tám, Xếp bút nghiên bám chặt việc đao binh. Em lên đường, nhập ngũ tùng chinh, Ra chiến địa, quyết kình chống quân xâm lược.
    Monday, December 28, 202012:38 PM(View: 670)
    Ni Sư Triệt Như - Slide show hình ảnh Thầy.
    Monday, December 28, 20208:31 AM(View: 786)
    Chúng con nguyện dấn bước đi tiếp con đường mà chư Phật đã đi, chư Tổ cũng đã đi, và Thầy đã để ra biết bao công sức, cầm tay chúng con mà dắt đi từng bước chập chững vào con đường Thiền này.
    Sunday, December 27, 20207:07 PM(View: 739)
    Cuối cùng, cái gì đẹp nhất trần đời? Phật, chư Phật, tánh Giác Ngộ đep nhất trần đời. Chánh pháp (những chân lý của cuộc đời mà Phật dạy), chư Pháp (tất cả hiện tượng thế gian) đều thể hiện chánh pháp, nên đều là đẹp nhất trần đời. Tăng, Bản thể Hài hòa tuyệt đối, đẹp nhất trần đời. Và cái Thấy Biết những điều này, cũng đẹp nhất trần đời.
    Saturday, December 26, 20203:52 PM(View: 411)
    Lý tưởng của lối về An lạc khắp toàn gia. Hòa thuận trên với dưới, Đang là chớ lìa xa.
    Thursday, December 24, 20207:06 PM(View: 641)
    Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU giảng đề tài THẾ GIỚI TƯƠNG ĐỐI tại Đạo Tràng Nam Cali ngày 12 tháng 12, 2020. qua ứng dụng Zoom (Thu hình từ Sacramento)
    Thursday, December 24, 20207:00 PM(View: 495)
    Nhớ Thầy, chúng con nhớ đến hoài bảo phục vụ nhân sinh qua pháp môn Thiền của Thầy.
    Thursday, December 24, 20207:14 AM(View: 881)
    Hôm nay, nhắc lại kho tàng trí tuệ của Thầy đã ân cần trao truyền cho chúng ta suốt 25 năm làm việc không ngừng nghỉ của Thầy, để nói lên một câu cuối cùng với Thầy: “Công ơn của Thầy đối với chúng con thật bao la như trời biển”.
    Wednesday, December 23, 202012:37 PM(View: 701)
    Kết luận, chúng ta luôn luôn quay về học tập chính những bài kinh do Đức Phật giảng còn ghi lại. Xưa nhất, kho tàng Phật giáo là kinh Nikàya, chúng ta phải nhận ra chân ý của Đức Phật gởi gắm trong kho tàng này, rồi mình thực hành theo để có thể khai mở từ từ kho tàng của chính mình.
    Friday, December 18, 20207:45 PM(View: 494)
    An lạc trong tâm hồn, Không thể đến bằng ngữ ngôn cầu nguyện. Mà đến bằng sự chuyển hóa nội tâm, Thông qua Tri kiến Phật,
    Wednesday, December 16, 202012:49 PM(View: 1359)
    Khi thấy tâm đang trống rỗng, trong sáng, có nghĩa là cái nhận thức sắc bén đang soi chiếu tâm, quay ra cảnh thì cũng là thấy cảnh “đang là như vậy”. Chính trong giây phút đó, là giải thoát.
    Wednesday, December 9, 20208:59 PM(View: 588)
    Tọa thiền trong vô sanh, Kinh hành trong vô ngôn; Tứ, tầm ta đoạn tuyệt, Niết bàn không còn xa.
    Wednesday, December 9, 202010:31 AM(View: 1184)
    ... thế gian này xuất hiện trước mắt chúng ta ra sao tùy theo cái “thấy” của mỗi người. Còn vị Thiền sư nói sao cũng đúng vì đã thông suốt mọi khía cạnh của pháp.
    Wednesday, December 9, 202010:20 AM(View: 675)
    Người dụng công tu thiền định đòi hỏi vị ấy trí năng phải tỉnh ngộ. Mức độ tỉnh ngộ càng sâu bao nhiêu thì đường dụng công tu tập của vị ấy càng sẽ mau đến đích.
    Tuesday, December 8, 20208:17 AM(View: 3406)
    Chủ đề 1./ KHÁI QUÁT VỀ THIỀN: Chủ đề 2./ GIỚI THIỆU ĐƯỜNG LỐI HƯỚNG DẪN THIỀN TÁNH KHÔNG Chủ đề 3./ ĐIỀN KIỆN THỰC HÀNH THIỀN CÓ KẾT QUẢ:
    Friday, December 4, 20201:32 PM(View: 513)
    Im lặng là bản nhạc, Không lời ca tiếng hát. Làm thay đổi tâm hồn Những con tim đen tối. Mở rộng những lối về, Xa cách những bến mê, Trở về ngay bến giác.
    Wednesday, December 2, 20209:24 PM(View: 915)
    Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU giảng đề tài ĐIỀU PHỤC TÂM tại Đạo Tràng Sacramento và San Jose ngày 22 tháng 11, 2020. qua ứng dụng Zoom (Thu hình từ Sacramento)
    Tuesday, December 1, 20201:33 PM(View: 1624)
    Hôm nay cô nhắc lại hai kinh nghiệm nhỏ chia sẻ với các em, như là một món quà nhỏ trên bước đường tu học của mình. “Kho báu” của cô cũng chỉ có những bông hoa dại, hoa rừng, nhỏ xíu, không hương không sắc, không tên tuổi, như vậy thôi.
    Friday, November 27, 202010:09 PM(View: 721)
    Bảy năm trời tu pháp, "Biết vọng, ta không theo." Nhưng vọng vẫn lẽo đẽo, Theo con vượt núi, đèo, Đến miền Bắc cheo leo, Núi non trùng trùng điệp,
    Wednesday, November 25, 20207:40 AM(View: 1588)
    Làm sao tới bờ? Đó là “bí kiếp” của cô: “thả nổi” trên biển đời.
    Tuesday, November 24, 202012:30 PM(View: 1059)
    Mong sao, dù cho "Trường An náo loạn", mình còn xuôi ngược trong dòng náo loạn hoài, nhưng Đức Phật đã cho mấy cái mái chèo “Giới- Quán- Định- Huệ”, mình sẽ có ngày bơi về tới "Nước con an ổn".
    Friday, November 20, 20202:21 PM(View: 621)
    "Cửa không": cửa không cửa, Đường vào, chẳng lối đi, Tìm cửa nào thấy gì, Tâm không: bặt suy nghĩ.
    Wednesday, November 18, 20203:59 PM(View: 1490)
    Năm nay, cô sẽ trồng hoa, thật nhiều loại hoa trong vườn Tổ Đình của mình. Mùa xuân sẽ có hoa xuân, đào trắng, đào hồng, mùa hạ sẽ có hoa phượng vỹ, trúc đào, có trái ngọt, mùa thu sẽ có lá vàng, trời xanh, mây trắng, ...
    Wednesday, November 18, 20203:53 PM(View: 744)
    Trong thời gian qua có đôi lần, thiền sinh yêu cầu chúng tôi giải thích cụm từ “Tam Tự Quy Y Là Gì? ”. Nay thuận duyên chúng tôi gửi đến các bạn bài viết về đề tài quy y nầy. Muốn hiểu ý nghĩa của “Tam Tự Quy Y ” trước hết chúng ta cần biết rõ “Tam Quy Y ” là gì?
    Thursday, November 12, 20209:00 AM(View: 579)
    Kẻ hạ căn thì lắm lời chơn, ngụy, Cứ biện phân theo quán tính tư duy: Thích suy nghĩ mà đòi làm người vô sự, Thích lang thang mà nói mình không trụ xứ
    Wednesday, November 11, 20201:31 PM(View: 1378)
    Bài nầy cô muốn nhắc nhở chúng ta, phải thấy vấn đề sinh tử của mình như “lửa cháy ngang mày”, mau mau tinh tấn hơn nữa. Đừng có chọn con đường: “còn sống mà như đã chết”.
    Wednesday, November 11, 20201:30 PM(View: 946)
    “Trong mơ xin mớ vài câu,- Dế kêu chí cách rồng gầm sợi tơ....- Dế kêu mà tưởng rồng gầm? - Người nghe biết dế, không nghe biết rồng.
    Friday, November 6, 20209:13 AM(View: 638)
    Trong chánh niệm, ta hằng biết, không ngôn ngữ, Chẳng tư duy mà biết rất rõ ràng.
    Wednesday, November 4, 20202:58 PM(View: 1391)
    Cuộc đời kỳ diệu như vậy, thiên nhiên tươi đẹp như vậy, muôn trùng màu sắc, biến hóa huyễn ảo. Vậy mà cả đời rồi không nhận ra. Sống giữa ban ngày, mà không nhìn thấy gì. Bây giờ cuối đời mới biết mình đã sống “một đời mộng du”.
    Wednesday, November 4, 20202:50 PM(View: 609)
    Trong giấc ngủ bình an, Đại đức không còn nhớ gì ngoại trừ câu nói ấm áp của Đức Phật: "Thời gian không chờ đợi ai, hãy tinh tấn lên thầy Ananda.".
    Sunday, November 1, 202010:14 AM(View: 762)
    Nhưng lý đạo thì không màng già, trẻ. Đạt Vô Sanh nào có trẻ, có già?
    Thursday, October 29, 20208:18 PM(View: 897)
    Bài kinh “Thừa Tự Pháp” phác họa cho thấy hình ảnh của người xuất gia chân chánh phải là người “thừa tự Pháp” chứ “không thừa tự tài vật”.
    Tuesday, October 27, 20203:28 PM(View: 1372)
    Trên đây cô mới nhìn lại quãng đường chúng ta đã đi trong năm nay. Tất cả các đạo tràng đều hoạt động tốt. Theo nề nếp xưa nay. Cô biết các đạo tràng đều tiếp tục sinh hoạt đều đặn, “online”, hay qua điện thoại thăm hỏi lẫn nhau. tới lúc này có lẽ các em cũng quen với cuộc sống mới phải thích ứng với hoàn cảnh hiện tại.
    Tuesday, October 27, 202010:34 AM(View: 827)
    Chú ý mà không lời, Nhìn, ngó, biết khắp nơi. Trong đó không người biết, Chỉ có biết không lời, Tánh biết lộ khắp nơi.
    Monday, October 26, 20208:44 PM(View: 1042)
    Định có tầm không tứ chúng ta phải dùng niệm nói thầm hai từ Không Nói để chúng ta cắt đứt được sự đối thoại thầm lặng trong não chúng ta.
    Sunday, October 25, 20209:50 AM(View: 703)
    Ý, lời nhập thể không, Tứ, tầm không khởi động. Tâm ngôn không còn bóng, Nhị Thiền, ta thành công! Vọng tưởng hết khởi dậy, “Nhà Xưa” ta liền thấy! Tánh Giác hiện tròn đầy. Trời xanh không áng mây!
    Wednesday, October 21, 20208:41 AM(View: 1698)
    Tất cả những giọt mồ hôi âm thầm đó như một nguồn năng lượng thúc giục mình phải bước tới, đem khả năng của mình ra góp vào dòng sống chung của cuộc đời.
    Sunday, October 18, 20203:00 PM(View: 889)
    Ở đâu có vô thường, Ở đó có tâm nhiễu nhương xuất hiện, Vì tự ngã có mặt, Dính mắc việc thị phi, Chấp trước việc thường hằng, Sắc, tâm luôn dính mắc.
    Sunday, October 18, 20202:49 PM(View: 977)
    Dùng sắc thấy Như Lai, Dùng âm thanh cầu Như Lai, Là thấy Phật trên bàn thờ, Chớ chẳng phải thấy Như Lai.
    Monday, October 12, 20206:20 PM(View: 1380)
    Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU giảng: THIỀN TRONG THỜI MỚI: Chiến Đấu Với Vọng Tưởng ngày 10 tháng 10, 2020 qua ứng dụng Zoom.
    Saturday, October 10, 20208:40 PM(View: 858)
    Ở đâu có vô thường, Ở đó tâm nhiễu nhương...
    Wednesday, October 7, 20205:16 PM(View: 1783)
    Thử xem mình có nghe được tiếng con rồng gầm trong khúc gỗ khô, hay chỉ là tiếng con dế kêu rỉ rả?
    Sunday, October 4, 20204:08 PM(View: 1317)
    1. Thường Chiếu: 00:00 - 2. Viên Chiếu: 10:27 - 3. Huệ Chiếu: 15:31 - 4. Thiến Thất Chân Nguyên: 19:09 5. Chân Không: 20:16 6. Lễ giỗ cố Hòa Thượng Thích Thiện Hoa: 1:02:54 - 7. Trúc Lâm: 1:16:04 - 8. Đại hồng chung mới của Thường Chiếu: 1:33:17 -
    Saturday, October 3, 20208:03 PM(View: 1038)
    Luân hồi, sinh tử thà ôm chịu, Chân không Diệu hữu đành lìa xa. Nhưng nay tỉnh ngộ; không lười mỏi, Noi dấu Phật chân quyết Về Nhà.
    Saturday, October 3, 202012:27 PM(View: 1094)
    Ta đã hết rồi chuyện thế gian, Tâm ta thanh thản như mây ngàn, Đâu còn chi nữa mà đem nói, Ý bặt, lời không, óc rổng rang.
    Thursday, October 1, 20204:39 PM(View: 1051)
    Thầy THÍCH KHÔNG CHIẾU giảng: THIỀN TRONG THỜI MỚI: Tu Không Thấy Người Tu tại Đạo Tràng Houston ngày 27 tháng 9, 2020 qua ứng dụng Zoom.
    Tuesday, September 29, 20204:42 PM(View: 1996)
    Nghi thức tụng niệm có ích khi mình nhận ra trạng thái tâm của mình lúc đó đang “ly dục, ly pháp bất thiện”. Tâm đang trong sạch. Nhưng chưa thực sự trống không, vì tâm có một chỗ để duyên theo, là kinh sách, là kệ tụng v.v... cho nên phương thức này là bước đầu hỗ trợ mình, có thêm tuệ trí, hiểu biết kinh điển thêm.- Tâm thực sự trống không khi mình đi vào cái Biết không lời vững chắc, nghĩa là ngay cả không còn chủ đề dụng công.
    Monday, September 28, 20209:24 PM(View: 1092)
    Đời tu thật sống động, Đó đây ta thong dong. Thường sống trong CHÂN TÁNH, Phật gọi cái "VÔ SANH."
    Monday, September 28, 20208:05 PM(View: 967)
    An lạc trong tầm tay. Trong ngoài thường an tịnh, Viễn xứ hết linh đinh; An tĩnh ngồi nhà xưa.
    1,258,393